CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ

? Trình bày mục tiêu cần đạt của bài học?
CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ

Biết chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu để viết bài văn tự sự.
CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ
Trình bày bố cục của bài học?
CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ
* Bố cục bài học:


- Phần 1: Khái niệm.
- Phần 2: Cách chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu.
- Phần 3: Luyện tập.
CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ
Làm đúng lời vợ dặn
Có một anh đang cày ruộng ở cánh đồng xa, mãi miết làm việc, quên cả giờ ăn trưa. Chị vợ ở nhà đợi mãi sốt ruột, ra đứng cách mười mặt ruộng, gọi chồng về ăn cơm. Thấy vợ gọi riết, anh ta mới nói thật to:
- Ðể tôi giấu cái cày vào bụi đã!
Về đến nhà, chị vợ kỳ kèo:
- Giấu cày mà nói bô bô như thế có người nghe tiếng lấy mất còn gì!
Quả nhiên ăn cơm xong, anh ta ra bụi lấy cày thì cày mất thật rồi. Anh ta hốt hoảng chạy một mạch về nhà ghé vào tai vợ, nói thầm:
- Nó lấy mất cái cày rồi! (Truyện cười dân gian)
1/ Văn bản trên đề cập đến những n/v nào? Những sự việc gì đã diễn ra với các n/v trên?
2/ Trong những sv trên, sv nào được xem là sv tiêu biểu? Vì sao?
3/ SV tiêu biểu trên được hiện lên qua các yếu tố nào (liên quan n/v)?
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
I. Khái niệm:
Làm đúng lời vợ dặn
Có một anh đang cày ruộng ở cánh đồng xa, mãi miết làm việc, quên cả giờ ăn trưa. Chị vợ ở nhà đợi mãi sốt ruột, ra đứng cách mười mặt ruộng, gọi chồng về ăn cơm. Thấy vợ gọi riết, anh ta mới nói thật to:
- Ðể tôi giấu cái cày vào bụi đã!
Về đến nhà, chị vợ kỳ kèo:
- Giấu cày mà nói bô bô như thế có người nghe tiếng lấy mất còn gì!
Quả nhiên ăn cơm xong, anh ta ra bụi lấy cày thì cày mất thật rồi. Anh ta hốt hoảng chạy một mạch về nhà ghé vào tai vợ, nói thầm:
- Nó lấy mất cái cày rồi! (Truyện cười dân gian)
1/ Văn bản trên có 2 n/v là anh nông dân và vợ.
Những sự việc đã diễn ra với các n/v trên là: đi cày ruộng, đợi cơm, giấu cày, mất cày.
2/ SV giấu cày là sv tiêu biểu, vì đó là sv góp phần hình thành cốt truyện.
3/ SV tiêu biểu trên được hiện lên qua các yếu tố: lời nói, cử chỉ, hành động nv anh nông dân.
I. Khái niệm:

Từ việc phân tích ngữ liệu trên, hãy cho biết một số khái niệm sau:
? Sự việc là gì?
? Sự việc tiêu biểu là gì?
? Chi tiết là gì?
? Chi tiết tiêu biểu là gì?
I. Khái niệm:
* Sự việc: Là cái xảy ra được nhận thức có ranh giới rõ ràng, phân biệt với những cái xảy ra khác.
I. Khái niệm:
* Sự việc tiêu biểu: là những sự việc quan trọng góp phần hình thành cốt truyện.
I. Khái niệm:
* Chi tiết: là “tiểu tiết của tác phẩm” mang sức chứa lớn về cảm xúc và tư tưởng.
I. Khái niệm:
* Chi tiết tiêu biểu: tập trung thể hiện rõ nét sự việc tiêu biểu.
=> Vai trò của chi tiết tiêu biểu, sự việc tiêu biểu: thể hiện chủ đề, hình thành cốt truyện, dẫn dắt câu chuyện, tô đậm tính cách nhân vật, làm cho câu chuyện thêm hấp dẫn…
II. Cách chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu:
Đọc lại Truyện ADV và MC-TT và trả lời các câu hỏi theo gợi ý SGK trang 62:
a/ Tác giả dân gian kể chuyện gì?
b/ Có thể coi sự việc và chi tiết (1) + (2) là các sự việc và chi tiết tiêu biểu trong truyện hay không? Vì sao?
II. Cách chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu:
a/ Tác giả dân gian kể chuyện:
- Xây thành, chế nỏ bảo vệ đất nước.
- Tình cảm gia đình.
- Mối quan hệ giữa cá nhân và dân tộc, đất nước.

II. Cách chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu:
b/ Các sự việc và chi tiết (1) + (2) là các sự việc và chi tiết tiêu biểu trong truyện.
Vì nếu bỏ các sự việc và chi tiết đó thì câu chuyện không thể tiếp nối: nguyên nhân mất nước không được lý giải, MC không thể đền tội với nhân dân…
II. Cách chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu:
? Qua phần thực hành trên, hãy cho biết cách chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài trong bài văn tư sự?
II. Cách chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu:
Sự việc, chi tiết phải có vai trò dẫn dắt câu chuyện.
Sự việc, chi tiết phải góp phần khắc họa sâu sắc tính cách nhân vật.
Sự việc, chi tiết phải tập trung thể hiện chủ đề của câu chuyện.
1. Xem gợi ý bài tập 2 (II): chọn một sự việc rồi kể lại với một số chi tiết tiêu biểu.
III. Luyện tập (tự thực hành):
2. Xem gợi ý bài tập 1 (III):
Đọc văn bản “Hòn đá xấu xí” và trả lời các câu hỏi:
a/ Khi kể lại câu chuyện, có người định bỏ sv hòn đá xấu xí được xác định là rơi từ vũ trụ xuống. Theo anh/chị, làm như thế có được không? Vì sao?
b/ Từ đó, anh/chị rút ra bài học gì về cách lựa chọn sv và chi tiết tiêu biểu khi viết bài văn tự sự?
19
BÀI HỌC KẾT THÚC