Phim Giới thiệu về du lịch Bình Thuận
Đường tới Điện Biên Phủ

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thị Hồng
Ngày gửi: 18h:20' 15-03-2024
Dung lượng: 619.0 KB
Số lượt tải: 0
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thị Hồng
Ngày gửi: 18h:20' 15-03-2024
Dung lượng: 619.0 KB
Số lượt tải: 0
Số lượt thích:
0 người
ĐƯỜNG TỚI ĐIỆN BIÊN PHỦ
Chia sẽ ebook : http://downloadsachmienphi.com/
Tham gia cộng đồng chia sẽ sách :
Fanpage : https://www.facebook.com/downloadsachfree
Cộng đồng Google : http://bit.ly/downloadsach
Đường Tới Điện Biên Phủ
Chương 1
VẬN HỘI MỚI
NAM nă m chien đau trong vò ng vâ y, từ ngà y 23 thá ng 9 nă m 1945 đen mù a Hè nă m 1950, đã
đưa dâ n tộ c thoá t khỏ i hiem họ a mat nước lan thứ hai. Neu như nhieu sử gia ve chien tranh
Đô ng Dương có chung nhậ n định: từ đau nă m 1950, Phá p đã that bạ i trong ý đo tá i chiem Việ t
Nam bang quâ n sự, thı̀ đó chı̉ là đieu rú t ra sau cuộ c chien. Giới cam quyen Phá p lú c nà y chưa
he cả m thay đã tới lú c đạ o quâ n xâ m lược phả i cuon gó i ra đi.
Thá ng 7 nă m 1949, Rơ ve (Revers), Tong tham mưa trưởng quâ n độ i Phá p, bá o cá o với chı́nh
phủ những khó khă n mà quâ n vien chinh sẽ phả i đương đau khi Quâ n giả i phó ng Trung Quoc
tien xuong biê n giới Việ t - Trung.
Nhưng Rơ ve van tin có the cứu vã n tı̀nh hı̀nh bang cá ch rú t bỏ Cao Bang và Đô ng Khê , thu hẹ p
hà nh lang Đô ng Tâ y, rú t ngá n những đường nộ i tuyen đe bả o vệ vững chac đong bang Bac Bộ ,
và đưa chien tranh Đô ng Dương và o chien lược củ a Mỹ.
Cá cpă ngchiê (Carpentier), Tong chı̉ huy quâ n Phá p ở Đô ng Dương cho rang việ c rú t khỏ i Cao
Bang và Đô ng Khê là khô ng can thiet, bộ độ i Việ t Minh dù có thê m vũ khı́ mới củ a phe Cộ ng sả n
cũ ng chưa trở thà nh đe dọ a với những tien đon vững chac như Cao Bang. Alé txă ngđri
(Alessandri), chı̉ huy quâ n Phá p ở Bac Bộ , cò n dự tı́nh cả mộ t cuộ c tien cô ng Việ t Bac với quy
mô và phương tiệ n lớn hơn cuộ c tien cô ng mù a Đô ng nă m 1947. Từ Đờ Lá t (Jean De Lattre de
Tassigny) tới Na va (Hen ri Navarre), đeu nung nau quyet tâ m tı̀m mộ t trậ n đá nh quyet định
với chủ lực ta. Tat cả những người chı̉ huy quâ n vien chinh khô ng bao giờ có ý nghı̃ là sẽ thua
trong cuộ c chien tranh nà y.
VE phı́a chú ng ta, niem tin và o thang lợi cuoi cù ng đã hoà n toà n củ ng co, nhưng thung đường
phı́a trước van cò n rat dà i và lam chô ng gai.
Tuy nhiê n, từ đâ y những bien co lớn trê n chien trường bạ t đâ u dien ra don dậ p hơn. Việ t Bac
bước và o mù a Hè nă m 1950 trong khô ng khi khan trương. Sau khi đá nh chiem những tı̉nh
đong bang và trung du, quâ n Phá p đã á p sá t cửa ngõ tı̉nh Thá i Nguyê n ở hướng đô ng - nam.
Tieng bom đạ n từ Vı̃nh Yê n, Phú c Yê n vọ ng ve. Những chiec Spire, Kinh Cobra long lộ n trê n bau
trời như tức giậ n vı̀ những con đường phá hoạ i ở khu că n cứ đang được sửa chữa lạ i. Má y bay
trinh sá t bay thap dọ c theo rặ ng nú i Hong, nơi có nhieu cơ quan củ a Trung ương. Mộ t vù ng chu
vi khoả ng 10 kilô mé t vuô ng ở tı̉nh Tuyê n Quang bị địch né m hà ng tră m trá i bom và ban phá
lien trong mộ t giờ. Thı̉nh thoả ng lạ i có tin đon địch đã chiem Tam Đả o, tien xuong Khuô n Chu,
hay tien lê n Tuyê n Quang. Đong chı́ Lê n Phighe (Lé o Figuè res), ủ y viê n Trung ương Đả ng Cộ ng
sả n Phá p, tới Việ t Bac và o trung tuan thá ng Nă m đã khuyê n ta đe phò ng mộ t cuộ c tien cô ng đạ i
quy mô củ a quâ n Phá p nhâ m và o khu că n cứ.
Và o những mù a hè khá c, bộ độ i thường đay ap khu că n cứ, vı̀ đâ y là thời gian luyệ n quâ n.
Nhưng nă m nay, phan lớn cá c đơn vị chủ lực củ a Bộ đang chien đau tạ i cá c chien trường Trung
Du, Bâ c Bac, trê n đường so 4, mộ t so đơn vị sang Trung Quoc nhậ n trang bị mới. Sự vang mặ t
củ a đạ i đoà n 808 sẽ là khó khă n neu địch mở cuộ c tien cô ng lớn và o khu că n cứ. Nhưng mọ i
người van bı̀nh tı̃nh vı̀ đã có kinh nghiệ m đoi phó với địch trong chien dịch Việ t Bac. Cá c cơ
quan đeu triệ t đe quâ n sự hó a và thường xuyê n di chuyen địa điem. Lực lượng vũ trang cò n lạ i
ở khu că n cứ chuan bị san sà ng chien đau cam châ n quâ n địch, bả o đả m cho bộ độ i yê n tâ m tá c
chien trê n chien trường chı́nh.
Đieu gâ y că ng thang lú c nà y lạ i là khó khă n gay gat ve mặ t lương thực. Những tı̉nh mien nú i ı́t
đat trong trọ t, dá n cư thưa thớt. Từ ngà y khá ng chien phả i đó n nhậ n nhieu cơ quan trung ương
và đong bà o từ mien xuô i tả n cư lê n. Bộ độ i tậ p trung vệ Việ t Bac moi nă m cà ng đô ng. Địch
chiem đó ng cá c tı̉nh trưng du don thê m lê n Việ t Bac mộ t so đong bà o chạ y giặ c. Cư dâ n mien
nú i von khô ng đô ng lạ i phả i tham gia mọ icô ng tá c chı́nh quyen, đoà n the, đi bộ độ i đi dâ n cô ng
là m đường, phụ c vụ chien dịch. So người khô ng sả n xuat nô ng nghiệ p quá nhieu. Những lương
thực, thực pham chı́nh là gạ o, muoi phả i trô ng cậ y và o mien xuô i Địch biet rõ đieu nà y. Từ giữa
nă m 1949, chú ng đay mạ nh bao vâ y chặ t chẽ ta ve kinh te, lương thực, đặ c biệ t là gạ o và muô i.
Chú ng thực hiệ n chı́nh sá ch đot sạ ch, phá sạ ch trong những cuộ c cà n, dù ng má y bay đá nh phá
những đậ p nước, phá o binh, xe lộ i nước cả n trở việ c sả n xuat lương thực. Trong nă m 1949, giá
gạ o bậ t đau tă ng vọ t. ở Thá i Nguyê n, đau nă m giá 1 kilô gam gạ o là 4,3 đong, giữa nă m tă ng lê n
14,2 đong, cuoi nă m lê n 22 đong. Tien sinh hoạ t phı́ củ a bộ độ i chı̉ đủ mua 7 - 8 kilô gam gạ o.
Đen mù a hè nà y thı̀ hau như có tien cũ ng khô ng mua được gạ o ! Cá n bộ từ cá c tı̉nh lê n là m việ c
với cơ quan trung ương phả i mang gạ o theo, hoặ c là mang thuoc là o, vả i vó c đe có the đoi lay
gạ o. Đong tien Việ t Nam mat giá rat nhanh. Mộ t quả chuoi, giá 15 đong, mộ t quả dứa, 60 đong?
Nhı̀n bữa ă n củ a bộ độ i, cá n bộ , thậ t đau lò ng.
Tuy vậ y, trong mù a Hè nă m 1950, tı̀nh hı̀nh cá c chien trường nhı̀n chung van yê n tı̃nh. .
Quâ n vien chinh Phá p đã mở phạ m vi chiem đó ng ra phan lớn cá c tı̉nh đong bang Nam Bộ ,
đong bang Bac Bộ .
Tạ i Trung Bộ , địch là m chủ vù ng đong bang từ Quả ng Bı̀nh tới Quả ng Nam. Phá p van chiem
những tı̉nh địa đau trê n biê n giới phı́a bac, từ Lai Châ u, Lao Cai đen Cao Bang, Lạ ng Sơn, Hả i
Ninh. Phá p đã vơ vé t được thê m từ chı́nh quoc 13 tieu đoà n đe tă ng cường sang Đô ng Dương,
và bat lı́nh ở vù ng tạ m chiem, đưa quâ n so lê n 180.000 người. Độ i quâ n vien chinh Phá p gom
lụ e, hả i, khô ng quâ n với hoả lực mạ nh và phương tiệ n cơ độ ng nhanh van hoà n toà n là m chủ
vù ng trời, vù ng bien, khong che chien trường ban ngà y, và có the mở những cuộ c hà nh binh lớn
bat cứ lú c nà o và o vù ng tự do củ a ta. Tuy nhiê n, vı̀ chien tranh nhâ n dâ n đã trien khai rộ ng
khap vù ng tạ m bị chiem, quâ n địch phả i lo bả o đả m an toà n hậ u phương, nê n chú ng chı̉ có 12
tieu đoà n cơ độ ng chien lược trong tong so 124 tieu đoà n. Ba phan tư lực lượng cơ độ ng chien
lược củ a địch (9 tieu đoà n) được to chức thà nh 3 binh đoà n bo trı́ trê n chien trường Bac Bộ .
Chú ng ta van là m chủ vững chac vù ng că n cứ địa Việ t Bac, ba tı̉nh tự do Thanh Hó a, Nghệ An,
Hà I nh, vù ng đong bang Liê n khu 5 gom cá c tı̉nh Quả ng Ngã i, Bı̀nh Định, Phú Yê n. Lực lượng bộ
độ i trê n cả nước đã lê n tới con so 166.542 người, trong đó có 45.000 bộ độ i địa phương. Dâ n
quâ n du kı́ch ước lượng trê n 2 triệ u người.
Bậ c Bộ đã trở thà nh chien trường chı́nh, khoi chủ lực cơ độ ng chien lược đã sớm hı̀nh thà nh ở
đâ y. Bộ Tong tư lệ nh có 30 tieu đoà n trực thuộ c, với quâ n so 53.921 người.
Nhı̀n chung, ve so quâ n, ta khô ng thua ké m địch nhieu (166.000/180.000); lan đau, ta có mộ t
lực lượng cơ độ ng chien lược đô ng hơn địch. Tuy nhiê n, quâ n độ i ta van đơn thuan là bộ binh,
trang bị cò n rat yeu ké m, phương tiệ n di chuyen van là đô i châ n, mọ i thứ vũ khı́, ke cả sơn
phá o, đeu nam trê n vai chien sı̃.
Đe kiệ n toà n bộ má y chı̉ đạ o quâ n sự, từ thá ng 6 nă m 1950, cá c cơ quan Bộ Quoc phò ng - Tong
tư lệ nh được to chức lạ i thà nh ba bộ phậ n: Bộ Tong tham mưa, Tong cụ c Chı́nh trị, Tong cụ c
Cung cap. Ban Thường vụ Trung ương Đả ng cử anh Nguyen Chı́ Thanh là m Chủ nhiệ m Tong cụ c
Chı́nh trị, anh Tran Đă ng Ninh là m Chủ nhiệ m Tong cụ c Cung cap. Anh Hoà ng Vă n Thá i van đả m
nhiệ m chức Tong tham mưu trưởng.
Trong nă m 1949, bộ độ i chủ lực ta đã tien bộ nhieu trong đá nh vậ n độ ng tậ p kı́ch, phụ c kı́ch,
tiê u diệ t những đon binh do đạ i độ i Au Phi chiem đó ng. Đe đá p ứng yê u cau củ a thời kỳ mới,
can phả i tiê u diệ t những khu, hoặ c phâ n khu củ a địch. Hỏ a lực những đơn vị cô ng đon lú c nà y
van rat thieu thon. Phan lớn xung kı́ch cò n phả i trang bị bang má c bú p đa. Sú ng lay được củ a
địch hỏ ng hó c nhieu, và rat ı́t đạ n. Sú ng coi do ta che tạ o thường thieu độ chı́nh xá c.
Cá ch mạ ng Trung Hoa thà nh cô ng đặ t ra cho chú ng ta nhiệ m vụ trước mat phả i nhanh chó ng
giả i phó ng mộ t vù ng biê n giới phı́a bac tiep giá p với khoi xã hộ i chủ nghı̃a. Đâ y sẽ là hậ u
phương lớn củ a cá ch mạ ng ba nước Đô ng Dương. Chı̉ có mở thô ng đường giao lưu quoc te, ta
mới có đieu kiệ n tiep nhậ n sự chi việ n từ cá c nước anh em.
Đau nă m 1950, Bộ Tong tư lệ nh quyet định mở chien dịch Tâ y Bậ c (Lê Hong Phong I) nham
khai thô ng biê n giới ở hướng Lao Cai, mộ t khâ u yeu trong tuyen phò ng ngự củ a Phá p ở biê n
giới Việ t - Hoa. Bộ độ i ta đã tiê u diệ t thị tran Pho Lu, đon Bả n Lau, buộ c địch phả i rú t khỏ i
Nghı̃a Đô , nhưng cũ ng bị tiê u hao nhieu (trậ n Pho Lu hy sinh 100, bị thương 180, trong đó có
13 cá n bộ ), chien dịch phả i tạ m ngừng. Hạ tuan thá ng Tư nă m 1950, Bộ Tong tư lệ nh quyet
định chuan bị chien trường đe tiep tụ c chien dịch Tâ y Bâ c và o thá ng Sá u, nham tiê u diệ t phâ n
khu Lao Cai, giả i phó ng thị xã Lao Cai, nơi có con đường xe lửa chạ y sang Vâ n Nam. Từ rat sớm,
ta luô n luô n coi trọ ng chien trường Tâ y Bac tiep giá p với Là o và Trung Hoa.
Sau khi đi Trung Quoc và Liê n Xô ve, Bá c trao đoi trong Thường vụ nê n chuyen hướng từ giả i
phó ng Lao Cai sang Cao Bang. Ngay từ cuoi nă m 1940, khi mới ve nước, Bá c đã đặ c biệ t chú ý
tới vị trı́ chien lược củ a tı̉nh cực bac Cao Bang. Cao Bang có biê n giới chung với tı̉nh Quả ng Tâ y,
Trung Quoc, đường giao lưu quoc te rat thuậ n lợi Cao Bang là đau moi những trụ c đường chien
lược cực kỳ quan trọ ng: Đường so 4 chạ y dọ c biê n thù y Đô ng Bac tới mien duyê n hả i vịnh Bac
Bộ , dọ c đường có ba cửa khau thô ng sang Trung Quoc; đường so 3 noi lien với Bac Cạ n, Thá i
Nguyê n, Hà Nộ i. Địa the hau het là nú i rừng trù ng điệ p, hiem trở. Người dâ n được thử thá ch,
tô i luyệ n từ ngà y thà nh lậ p Việ t Minh và qua những nă m khá ng chien. Bá c coi Cao Bang là mộ t
că n cứ chien lược "tien khả dı̃ cô ng, thoá i khả dı̃ thử. Mở chien dịch ở Cao Bang, ta có khả nă ng
tiê u diệ t mộ t bộ phậ n sinh lực địch quan trọ ng, chien thang ở đâ y sẽ tạ o đà thuậ n lợi chuyen
qua giai đoạ n mới . Cao Bang nam trong Khu Biê n thù y Đô ng Bac, là nơi có tı̉ lệ quâ n Au Phi cao
và thuộ c loạ i tinh nhuệ nhat Đô ng Dương. Binh lực địch gom 11 tieu đoà n và 9 đạ i độ i bộ binh,
17 khau phá o cá c loạ i, 8 má y bay, 4 đạ i độ i cơ giới và 4 đạ i độ i cô ng binh. Cô ng trı̀nh phò ng
ngự ở đâ y rat vững chac. So với hướng Tâ y Bac thı̀ địch ở Đô ng Bac mạ nh hơn rat nhieu.
Đau thá ng 7 nă m 1950, Thường vụ Trung ương Đả ng quyet định chuyen hướng chien dịch từ
Tâ y Bac sang Đô ng Bac, tậ p trung chủ yeu và o khu vực Cao Bang - Lạ ng Sơn. Bộ Tong tư lệ nh
trao cho Bộ Tong tham mưu và Tong cụ c Cung cap trien khai cô ng tá c chuan bị cho tới đau
thá ng 9 nă m 1950. Có nhieu ý kien nê n đá nh thị xã Cao Bang đe mở đau chien dịch khi lực
lượng ta cò n nguyê n vẹ n và sung sức. Anh Tran Đă ng Ninh, roi anh Hoà ng Vă n Thá i lê n đường
chuan bị chien dịch.
Ngà y 25 thá ng 7 nă m 1950, Thường vụ Trung ương Đả ng quyet định thà nh lậ p Đả ng ủ y Mặ t
trậ n Biê n Giới và Bộ chı̉ huy chien dịch. Tô i được chı̉ định là m Bı́ thư Đả ng ủ y và Chı̉ huy trưởng
kiê m Chı́nh ủ y chien dịch. Đả ng ủ y viê n gom cá c anh: Tran Đă ng Ninh, Hoà ng Vă n Thá i, Bù i
Quang Tạ o, Lê Liê m. Anh Hoà ng Vă n Thá i là Tham mưu trưởng, anh Lê Liê m là Chủ nhiệ m
Chı́nh trị, anh Tran Đă ng Ninh là Chủ nhiệ m Cung cap củ a chien dịch.
Khô ng khı́ cơ quan het sức nhộ n nhịp. Mọ i người nô nức chuan bị nhanh chó ng lê n đường.
Quyet định củ a Trung ương mở mộ t chien dịch lớn đã xua tan sự că ng thang mộ t thời gian dà i
chờ đợi từ ngà y có chủ trương chuan bị chuyen sang Tong phả n cô ng. Tô i biet là có rat nhieu
thử thá ch đang đợi ở phı́a trước.
Tô i muon trở lạ i chuyen đi thă m Trung Quoc và Liê n Xô hoi đau nă m củ a Bá c. Như đã nó i ở tậ p
Chien đau trong vò ng vâ y, ngay từ đau nă m 1948, Đả ng ta đã có tiep xú c với Đả ng Cộ ng sả n
Trung Quoc. Qua những phá i viê n, đô i bê n đã thô ng bá o cho nhau tı̀nh hı̀nh phá t trien cá ch
mạ ng ở moi nước, và cù ng phoi hợp hoạ t độ ng khi đieu kiệ n cho phé p.
Khô ng đay mộ t thá ng sau khi tuyê n bo thà nh lậ p nước Cộ ng hò a nhâ n dâ n Trưng Hoa, Trung
Quoc bá o tin sap cô ng nhậ n Việ t Nam dâ n chủ cộ ng hoà , và đe nghị ta sớm cử đạ i sứ tới Bậ c
Kinh. Tiep theo Trưng Quoc là Liê n Xô , roi tat cả cá c nước xã hộ i chủ nghı̃a cô ng nhậ n ta.
Thường vụ Trung ương thay can sớm có cuộ c gặ p gỡ giữa Bá c với những nhà lã nh đạ o củ a hai
đả ng lớn,sẽ gó p phan quan trọ ng và o thang lợi củ a cá ch mạ ng Việ t Nam. Dọ c đường đe giữ bı́
mậ t, Bá c đó ng vai mộ t thà nh viê n trong đoà n. Nhưng thá i độ tô n kı́nh củ a mọ i người đoi với
Bá c, đã là m cho cá c bạ n Trung Quoc phá t hiệ n Ho Chủ tịch đang có mặ t trong đoà n, và kịp thời
thô ng bá o ve Nam Ninh. Khi Bá c tới Nam Ninh, đong chı́ Trương Quâ n Dậ t, ủ y viê n Trung ương
Đả ng Cộ ng sả n Trưng Quoc, nguyê n Tư lệ nh Tâ n tứ quâ n, là Bı́ thư kiê m Chủ tịch tı̉nh Quả ng
Tâ y ra tậ n bờ sô ng đó n Bá c. Đong chı́ Trương nó i Quả ng Tâ y san sà ng là m bat cứ gı̀ mà Việ t
Nam can sau khi Bá c đã gặ p Mao Chủ tịch.
Những ngà y ở Nam Ninh, Bá c gặ p đong chı́ Tran Canh, Phó tư lệ nh Đạ i quâ n khu Tâ y Nam, Tư
lệ nh Quâ n khu Vâ n Nam, đi cô ng tá c qua đâ y. Bá c biet Tran Canh từ cuoi nă m 1924, khi là m
phiê n dịch cho phá i đoà n co van củ a Chı́nh phủ Liê n Xo, do M.M.Bô rô đin dan đau, đen giú p
chı́nh phủ Quoc dâ n đả ng Trung Quoc. Ngà y đó , Tran Canh cò n là mộ t họ c viê n trẻ tạ i trường
Hoà ng Pho ở Quả ng Châ u. Tran Canh rat xú c độ ng, khô ng ngờ đong chı́ Vương thời đó lạ i là Chủ
tịch Ho Chı́ Minh. Tran Canh rat quyen luyen, gợi ý Bá c đe nghị Trung ương Đả ng Cộ ng sả n
Trung Quoc cho mı̀nh sang Việ t Nam là m co van quâ n sự Bá c tới Bậ c Kinh chı̉ gặ p và là m việ c
với cá c đong chı́ Lưu Thieu Kỳ, Chu An Lai, Chu Đức. Mao Trạ ch Đô ng đã qua Liê n Xô trước đó
mộ t thời gian. Cá c đong chı́ Trung Quoc nó i Bá c sẽ gặ p Mao Chủ tịch ở Liê n Xô . Bá c lưu lạ i Bac
Kinh ı́t ngà y, roi đi tiep sang Liê n Xô .
Trong mộ t buoi là m việ c ở Má txcơva cù ng với Xtalin, có cả Mao Trạ ch Đô ng, Bá c đe nghị Liê n
Xô giú p trang bị cho 10 đạ i đoà n bộ binh và 1 trung đoà n phá o cao xạ . Xtalin nó i: yê u cau củ a
Việ t Nam khô ng lớn. Nê n có sự phâ n cô ng giữa Trung Quoc và Liê n Xô . Liê n Xô hiệ n đang phả i
lo nhieu cho cá c nước Đô ng â u. Trung Quoc sẽ giú p Việ t Nam những thứ đang can. Những thứ
gı̀ Trung Quoc chưa có , thı̀ hã y lay trong so hà ng Liê n Xô đã việ n trợ cho Trung Quoc chuyen
cho Việ t Nam, và sẽ được Liê n Xô hoà n trả ". Xtalin nó i vui: "Trung Quoc sẽ khô ng thiệ t vı̀ trao
cho Việ t Nam những thứ đã dù ng roi, sẽ nhậ n lạ i ở Liê n Xô những thứ mới". Trong quan hệ
quoc te phả i có đi có lạ i. Liê n Xô việ n trợ Trung Quoc mộ t xe tă ng, Trung Quoc trả lạ i mộ t con
gả , mộ t khau phá o, trả mộ t quả trứng. Việ t Nam trả Trung Quoc the nà o, thı̀ tù y " Mao Trạ ch
Đô ng nó i: Việ t Nam can trang bị 10 đạ i đoà n đe đá nh chong Phá p, trước mậ t hã y trang bị cho 6
đạ i đoà n có mặ t ở mien Bậ c. Việ t Nam có the đưa ngay mộ t so đơn vị sang nhậ n vũ khı́ trê n đat
Trung Quoc. Tı̉nh Quả ng Tâ y sẽ là hậ u phương trực tiep củ a Việ t Nam".
Khi trở ve Bậ c Kinh, Bá c đe nghị Trung Quoc cử co van sang giú p Việ t Nam nay mai sẽ đi và o
đá nh lớn. Bá c gợi ý bạ n cử đong chı́ Tran Canh. Phı́a Trung Quoc trả lời đong chı́ Tran đã được
bo trı́ cô ng tá c roi, và đưa ra danh sá ch gom 4 người: La Quý Ba, Trung ương ủ y viê n Đả ng Cộ ng
sả n Trung Quoc, Trưởng đoà n co van, Vi Quoc Thanh, Trưởng đoà n co van ve quâ n sự, Mai Gia
Sinh, co van ve cô ng tá c tham mưa, Mã Tâ y Phu, co van ve cô ng tá c hậ u can.
Ngay sau khi Bá c trở ve nước cuoi thá ng 3 nă m 1950, cá c bạ n Trung Quoc đã nhanh chó ng thực
hiệ n những cam ket. Thá ng 4 nă m 1950, 2 trung đoà n củ a 308 đi theo đường Hà Giang qua
Mô ng Tự (Vâ n Nam) nhậ n vũ khı́.
Tiep đó , 1 trung đoà n củ a 312 đi theo đường Cao Bang qua Hoa Đong (Quả ng Tâ y) . Bạ n cũ ng
chở gap vũ khı́ sang Cao Bang đe trang bị tiep cho 2 trưng đoà n khá c phả i ở lạ i chien trường
đoi phó với quâ n địch.
Những đơn vị sang Trung Quoc, ngoà i việ c trang bị lạ i vũ khı́ cò n được bạ n huan luyệ n thê m ve
chien thuậ t cô ng kiê n, đặ c biệ t là kỹ thuậ t đá nh bộ c phá , trước đâ y vı̀ khô ng có thuoc no ta
chưa he sử dụ ng kỹ thuậ t nà y.
Qua ba thá ng luyệ n tậ p.được ban đạ n thậ t, cá c chien sı̃ tien bộ khá nhanh. Nhieu đong chı́
Trung Quoc rat ngạ c nhiê n khi thay bộ độ i ta, từ cá n bộ tới chien sı̃, nghe giả ng bà i đeu ghi
ché p rat nhanh, tỏ vẻ nghi ngạ i là trong quâ n độ i Việ t Nam có quá nhieu phan tử trı́ thức ! Ta
phả i co gang là m cho bạ n hieu so đô ng cá n bộ ta là họ c sinh, cò n hau het chien sı̃ là thanh niê n
nô ng thô n, nhieu người chı̉ bat đau họ c chữ sau khi và o bộ độ i.
Cá c tı̉nh Quả ng Tâ y, Vâ n Nam là những tı̉nh mien nú i củ a Trung Quoc giả i phó ng chưa lâ u, cò n
gặ p rat nhieu thieu thon. Nhưng nhâ n dâ n hai tı̉nh đã het lò ng giú p đỡ bộ độ i Việ t Nam (được
gọ i bang bı́ danh: bộ độ i Lưỡng Quả ng). Moi khi bộ độ i ta tới đâ u, nam nữ thá nh niê n Trung
Quoc nhả y ương ca đó n chà o.
Lan đau, câ y má c xung kı́ch được đưa ra khỏ i độ i hı̀nh chien đau củ a những trung đoà n chủ lực.
Giả i phó ng quâ n Trung Quoc lú c nà y cò n thieu những vũ khı́ hiệ n đạ i Bạ n khô ng có mộ t so vũ
khı́ mà ta đang rat can, đó là sú ng chong tă ng và sú ng phò ng khô ng. Trung liê n Breno, đạ i liê n
Maxim nặ ng và cong kenh, khô ng thı́ch hợp với tam vó c bé nhỏ củ a bộ độ i. Trung đoà n 174,
may nă m qua chien đau trê n đường so 4, thu được nhieu vũ khı́ chien lợi pham củ a Phá p, Mỹ
nhẹ và hiệ n đạ i, đe nghị giữ lạ i những trang bị đã có . Bộ Tong tham mưu đã chı̉ thị cho cá c đơn
vị chủ lực củ a Bộ , đeu phả i nhậ n vũ khı́ mới đe thong nhat việ c cung cap đạ n dược. Những nă m
qua, moi chien sı̃ chı̉ ước mơ có mộ t khau sú ng trong tay.Bâ y giờ khô ng chı̉ có sú ng, mà đạ n
dược cũ ng khá doi dà o. Sức mạ nh hỏ a lực củ a trưng đoà n bộ binh ta đã hoà n toà n thay đoi so
với trước.
Thá ng 6 nă m 1950, đong chı́ La Quý Ba tới Việ t Bậ c với cương vị vừa là Đạ i sứ Trưng Quoc vừa
là Trưởng đoà n co van quâ n sự Trung Quoc tạ i việ t Nam. Cuoi thá ng Bả y, ba cơ quan tien
phương củ a Bộ Tong tham mưu, Tong cụ c Chı́nh trị, Tong cụ c cung cap đeu có mặ t ở biê n giới.
Tô i bà n giao cá c cô ng việ c ở nhà cho anh Nguyen Chı́ Thanh, roi sang Tâ n Trà o chà o Bá c trước
khi lê n đường.
Đâ y là chien dịch lớn đau tiê n củ a quâ n độ i ta. Bá c đã bà n trong Thường vụ lan nà y Bá c sẽ đi
chien dịch. Ngoà i đoà n co van quâ n sự Trung Quoc, Bá c đã mời đong chı́ Tran Canh cù ng tham
gia chien dịch.
Bá c hẹ n cuoi thá ng Tá m hoặ c đau thá ng Chai sẽ có mặ t ở Cao Bang.
Khi chia tay, Bá c nó i:
- Chien dịch nà y het sức quan trọ ng, chı̉ được thang khô ng được thua ! đã ba nă m tô i mới trở
lạ i Cao Bang. Lan trước lê n đâ y nă m 1947, cò n là m việ c với cá c đong chı́ lã nh đạ o tı̉nh ngay
trong thị xã . Lan nà y, thị xã đã trở thà nh vù ng tạ m chiem. Có cả m giá c như đi trê n đường ve
giả i phó ng quê hương. Đoi với tô i cũ ng như những người đã hoạ t độ ng ở chien khu trước Tong
khởi nghı̃a, Việ t Bac nó i chung, đặ c biệ t là Cao Bang, đã trở thà nh quê hương thứ hà i.
Từ đau thá ng Bả y, mộ t so trụ c đường ở Việ t Bậ c, Thá i Nguyê n - Cao Bang, Thá i Nguyê n - Tuyê n
Quang - Phú Thọ , Tuyê n Quang - Hà Giang - Lao Cai đã sửa xong.
Những con đường nà y đeu bị phá hoạ i triệ t đe từ ngà y đau khá ng chien đe là m chậ m bước tien
cơ giới địch. Việ c sửa đường được giao cho Liê n khu ủ y Việ t Bậ c. Anh Tran Đă ng Ninh, mộ t lan
nữa lạ i được Bá c cử là m đặ c phá i viê n củ a Chı́nh phủ đô n đoc cô ng tá c nà y. Hà ng tră m độ i sửa
đường củ a cô ng binh, giao thô ng cô ng chı́nh, và dâ n cô ng cá c địa phương, giữa mù a mưa lủ đã
lap ho, san mặ t đường, bac cau, là m ngam qua suoi rat vat vả , nhưng cũ ng rat phan khởi. Khá ng
chien đang chuyen qua mộ t giai đoạ n mới. Sau ba thá ng, cô ng việ c sửa hà ng tră m kilô mé t
đường đã hoà n thà nh. Đong bà o cá c dâ n tộ c Việ t Bac lú c nà y đeu thieu ă n. Chien thang đang
vay gọ i, đã giú p cho chien sı̃, đong bà o vượt qua cực nhọ c và thieu đó i.
Chiec xe du lịch cat giau trong rừng sâ u lâ u ngà y, được ké o ra sửa chữa lạ i đe đi mạ t trậ n. Ban
ngay, má y bay địch kiem soá t chặ t chẽ những tuyen đường mới sửa xong. Khô ng the che giau ý
đo củ a ta, vı̀ tat cả cá c con đường mới phụ c hoi đeu hướng ve biê n giới phı́a bậ c. Xe phả i đi ban
đê m. May đú ng tuan tră ng. Nú i rừng Việ t Bac mờ ả o. Dọ c đường gặ p bộ độ i, dâ n cô ng mang vá c
nặ ng, cù ng đi lê n phı́a bac. Nhieu người đứng dừng nhin chiec xe rời hò reo. Sự xuat hiệ n trở lạ i
phương tiệ n giao thô ng cơ giới nà y tạ i khu că n cứ, bá o hiệ u những ngà y chạ y giặ c đen toi đã
qua, đường thang lợi bat đau mở ra phı́a trước, mang lạ i niem vui cho mọ i người đê m nay.
Đen Nà Phạ c, đe bả o đả m bı́. mậ t, chú ng tô i bỏ xe, đi ngựa ve Nguyê n Bı̀nh, roi vò ng lê n phı́a
bac thị xã quâ n địch cò n chiem đó ng, đi tới Quả ng Uyê n nam ở đô ng - bậ c thị xã 25 kilô mé t. Tạ i
đâ y có đường xe chạ y thang tới biê n giới Việ t - Trung sang Hoa Đong, Trịnh Tâ y, nơi may trung
đoà n củ a ta đang tậ p ket trê n đat bạ n đợi lệ nh trở ve nước.
Dọ c đường, nghı̃ ve nhiệ m vụ , tô i cả m thay có đieu gı̀ chưa on. Mụ c tiê u đặ t ra cho chien dịch
có vượt quá sức củ a bộ độ i ta hiệ n nay khô ng? Ta có the huy độ ng đủ lương thực cho mộ t so
lượng rat lớn bộ độ i, dâ n cô ng trong mộ t chien dịch dà i ngà y khô ng?
Lực lượng ta trong chien dịch gom 5 trung đoà n chủ lực củ a Bộ , đeu là những đơn vị được thử
thá ch qua nhieu chien dịch, 3 tieu đoà n chủ lực củ a Liê n khu Việ t Bac và những đơn vị vũ trang
củ a hai tı̉nh Cao Bà ng, Lạ ng Sơn. Có the nó i ta đã tậ p trung những von quý và o trậ n đá nh sap
tới. Quâ n địch ở Khu Biê n thù y Đô ng Bac cũ ng có so lượng xap xı̉ với bộ độ i chủ lực ta, phan
lớn là lı́nh Au Phi thiệ n chien. Khi chien dịch no ra, lực lượng địch có khả nă ng lê n tới trê n 20
tieu đoà n.
Nhı̀n chung, ta khô ng có ưu the ve quâ n so, và địch có những vũ khı́, phương tiệ n chien tranh
ưa việ t hơn ta rat nhieu. Địch chı̉ có mộ t nhược điem lớn mà ta có the khai thá c, đó là toà n bộ
binh lực, hỏ a lực củ a chung đeu phâ n tá n hı̀nh thà nh những vị trı́ cô lậ p cá ch nhau hà ng chụ c
kilô mé t, rả i thà nh tuyen dà i hà ng tră m kilô mé t giữa vù ng rừng nú i hiem trở, khó be ứng cứu
lan nhau vı̀ đieu kiệ n đường sá cũ ng như thời tiet. Ta chı̉ có khả nă ng già nh thang lợi neu biet
khoé t sâ u và o nhược điem củ a địch, và khai thá c toi đa tı́nh nă ng cơ độ ng củ a bộ độ i chủ lực ta.
Lay thị xã Cao Bang là m điem độ t phá đe mở đau chien dịch có phả i là sự lựa chọ n đú ng
không?
Cao Bang là mộ t vị trı́ độ t xuat nam sâ u trong hậ u phương ta ở phı́a bac. ở đâ y, ớ!ch có 2 tieu
đoà n. Neu đá nh thang, ta sẽ giả i phó ng được mộ t thị xã quan trọ ng ở biê n giới, ả nh hưởng
chı́nh trị sẽ rat lớn. Nhưng bộ độ i ta chưa he đá nh mộ t vị trı́ 2 tieu đoà n Au Phi. Cao Bang như
tô i đã biet, nam giữa hai con sô ng, và có ngô i thà nh co rat vững chac. Đá nh Cao Bang sẽ thực
sự là mộ t trậ n cô ng kiê n lớn mà chú ng ta cò n chưa có kinh nghiệ m.
Trong tư tưởng củ a tô i từ trước, điem độ t phá trê n chien trường nà y phả i là Đô ng Khê . ở đâ y
địch đó ng 1 tieu đoà n nam trong khả nă ng tiê u diệ t củ a bộ độ i ta. Mat Đô ng Khê , Cao Bang sẽ
trở nê n hoà n toà n cô lậ p.
Địch nhat định phả i chiem lạ i Đô ng Khê . Bộ độ i ta sẽ có đieu kiệ n tiê u diệ t bộ binh địch trê n
địa hı̀nh rừng nú i.
Tô i đã nó i với Bộ Tong tham mưu, tạ m thời chưa đụ ng và o những vị trı́ địch trê n đường so 4,
chưa đá nh độ ng phò ng.
Trậ n đá nh Đô ng Khê củ a trung đoà n 174 ngà y 25 thá ng 5 nă m 1950 vừa qua, nam ngoà i ý định
củ a Bộ Tong tư lệ nh. Bộ độ i ta tiê u diệ t Đô ng Khê đã là m rung độ ng Khu Biê n thù y Đô ng Bac.
Địch đã rú t hau het nhưng vị trı́ nhỏ ve to chức thà nh những cụ m cứ điem, với lực lượng chiem
đó ng từ 2 đạ i độ i trở lê n, với hỏ a lực tă ng cường, cô ng sự vững chac, hệ thong giao thô ng hà o,
ham ngam, mộ t so nơi có cả sâ n bay.
Mặ c dù cô ng tá c chuan bị giả i phó ng Cao Bang đã được trien khai, nhưng tô i van rat phâ n vâ n.
Neu trậ n đá nh khô ng thà nh cô ng, những trung đoà n ưu tú củ a Bộ sẽ bị tiê u hao ngay từ khi mở
đau chien dịch !
Cao Bang đã có khô ng khı́ giả i phó ng với những bả n là ng yê n vui, chợ bú a nhộ n nhịp, nơi nà o
cũ ng gặ p bộ độ i, dâ n cô ng. Pho Nước Hai chı̉ cá ch thị xã 10 kilô mé t, van có nhieu hà ng quá n,
người mua bá n qua lạ i tap nậ p. RO rà ng là quâ n Phá p ở đâ y với lực lượng rat mạ nh van khô ng
the lậ p lạ i bộ má y thong trị cũ ngay chung quanh những đon binh lớn.
Chieu ngà y 3 thá ng 8 nă m 1950, tô i tới Quả ng Uyê n, mộ t vù ng nhieu nú i đá nhỏ giong như mộ t
vịnh Hạ Long trê n cạ n. Sở chı̉ huy chien dịch nam ở bả n Tả Phay Nưa khô ng xa đường cá i
nhưng van kı́n đá o. Ta chủ trương giữ bı́ mậ t mụ c tiê u mở mà n chien dịch, nhưng thay bộ độ i
ve đô ng, nhieu người tin là sap đá nh Cao Bang. .
Tô i gặ p anh Hoà ng Vă n Thá i và anh Tran Đă ng Ninh đe nam tı̀nh hı̀nh. Anh Hoà ng Vă n Thá i bá o
cá o đang gap rú t hoà n chı̉nh ke hoạ ch giả i phó ng thị xã Cao Bang. Việ c đieu tra tı̀nh hı̀nh địch
gặ p mộ t so khó khă n. Tı̉nh khô ng có độ i. trinh sá t chuyê n mô n, chı̉ to chức nậ m tı̀nh hı̀nh
thô ng qua những to chức quan chú ng ởthị xã , thị tran chung quanh những vị trı́ địch. Phương
tiệ n thô ng tin rat thieu, phả i dựa và o đường dâ y bưu điệ n khô ng b...
Chia sẽ ebook : http://downloadsachmienphi.com/
Tham gia cộng đồng chia sẽ sách :
Fanpage : https://www.facebook.com/downloadsachfree
Cộng đồng Google : http://bit.ly/downloadsach
Đường Tới Điện Biên Phủ
Chương 1
VẬN HỘI MỚI
NAM nă m chien đau trong vò ng vâ y, từ ngà y 23 thá ng 9 nă m 1945 đen mù a Hè nă m 1950, đã
đưa dâ n tộ c thoá t khỏ i hiem họ a mat nước lan thứ hai. Neu như nhieu sử gia ve chien tranh
Đô ng Dương có chung nhậ n định: từ đau nă m 1950, Phá p đã that bạ i trong ý đo tá i chiem Việ t
Nam bang quâ n sự, thı̀ đó chı̉ là đieu rú t ra sau cuộ c chien. Giới cam quyen Phá p lú c nà y chưa
he cả m thay đã tới lú c đạ o quâ n xâ m lược phả i cuon gó i ra đi.
Thá ng 7 nă m 1949, Rơ ve (Revers), Tong tham mưa trưởng quâ n độ i Phá p, bá o cá o với chı́nh
phủ những khó khă n mà quâ n vien chinh sẽ phả i đương đau khi Quâ n giả i phó ng Trung Quoc
tien xuong biê n giới Việ t - Trung.
Nhưng Rơ ve van tin có the cứu vã n tı̀nh hı̀nh bang cá ch rú t bỏ Cao Bang và Đô ng Khê , thu hẹ p
hà nh lang Đô ng Tâ y, rú t ngá n những đường nộ i tuyen đe bả o vệ vững chac đong bang Bac Bộ ,
và đưa chien tranh Đô ng Dương và o chien lược củ a Mỹ.
Cá cpă ngchiê (Carpentier), Tong chı̉ huy quâ n Phá p ở Đô ng Dương cho rang việ c rú t khỏ i Cao
Bang và Đô ng Khê là khô ng can thiet, bộ độ i Việ t Minh dù có thê m vũ khı́ mới củ a phe Cộ ng sả n
cũ ng chưa trở thà nh đe dọ a với những tien đon vững chac như Cao Bang. Alé txă ngđri
(Alessandri), chı̉ huy quâ n Phá p ở Bac Bộ , cò n dự tı́nh cả mộ t cuộ c tien cô ng Việ t Bac với quy
mô và phương tiệ n lớn hơn cuộ c tien cô ng mù a Đô ng nă m 1947. Từ Đờ Lá t (Jean De Lattre de
Tassigny) tới Na va (Hen ri Navarre), đeu nung nau quyet tâ m tı̀m mộ t trậ n đá nh quyet định
với chủ lực ta. Tat cả những người chı̉ huy quâ n vien chinh khô ng bao giờ có ý nghı̃ là sẽ thua
trong cuộ c chien tranh nà y.
VE phı́a chú ng ta, niem tin và o thang lợi cuoi cù ng đã hoà n toà n củ ng co, nhưng thung đường
phı́a trước van cò n rat dà i và lam chô ng gai.
Tuy nhiê n, từ đâ y những bien co lớn trê n chien trường bạ t đâ u dien ra don dậ p hơn. Việ t Bac
bước và o mù a Hè nă m 1950 trong khô ng khi khan trương. Sau khi đá nh chiem những tı̉nh
đong bang và trung du, quâ n Phá p đã á p sá t cửa ngõ tı̉nh Thá i Nguyê n ở hướng đô ng - nam.
Tieng bom đạ n từ Vı̃nh Yê n, Phú c Yê n vọ ng ve. Những chiec Spire, Kinh Cobra long lộ n trê n bau
trời như tức giậ n vı̀ những con đường phá hoạ i ở khu că n cứ đang được sửa chữa lạ i. Má y bay
trinh sá t bay thap dọ c theo rặ ng nú i Hong, nơi có nhieu cơ quan củ a Trung ương. Mộ t vù ng chu
vi khoả ng 10 kilô mé t vuô ng ở tı̉nh Tuyê n Quang bị địch né m hà ng tră m trá i bom và ban phá
lien trong mộ t giờ. Thı̉nh thoả ng lạ i có tin đon địch đã chiem Tam Đả o, tien xuong Khuô n Chu,
hay tien lê n Tuyê n Quang. Đong chı́ Lê n Phighe (Lé o Figuè res), ủ y viê n Trung ương Đả ng Cộ ng
sả n Phá p, tới Việ t Bac và o trung tuan thá ng Nă m đã khuyê n ta đe phò ng mộ t cuộ c tien cô ng đạ i
quy mô củ a quâ n Phá p nhâ m và o khu că n cứ.
Và o những mù a hè khá c, bộ độ i thường đay ap khu că n cứ, vı̀ đâ y là thời gian luyệ n quâ n.
Nhưng nă m nay, phan lớn cá c đơn vị chủ lực củ a Bộ đang chien đau tạ i cá c chien trường Trung
Du, Bâ c Bac, trê n đường so 4, mộ t so đơn vị sang Trung Quoc nhậ n trang bị mới. Sự vang mặ t
củ a đạ i đoà n 808 sẽ là khó khă n neu địch mở cuộ c tien cô ng lớn và o khu că n cứ. Nhưng mọ i
người van bı̀nh tı̃nh vı̀ đã có kinh nghiệ m đoi phó với địch trong chien dịch Việ t Bac. Cá c cơ
quan đeu triệ t đe quâ n sự hó a và thường xuyê n di chuyen địa điem. Lực lượng vũ trang cò n lạ i
ở khu că n cứ chuan bị san sà ng chien đau cam châ n quâ n địch, bả o đả m cho bộ độ i yê n tâ m tá c
chien trê n chien trường chı́nh.
Đieu gâ y că ng thang lú c nà y lạ i là khó khă n gay gat ve mặ t lương thực. Những tı̉nh mien nú i ı́t
đat trong trọ t, dá n cư thưa thớt. Từ ngà y khá ng chien phả i đó n nhậ n nhieu cơ quan trung ương
và đong bà o từ mien xuô i tả n cư lê n. Bộ độ i tậ p trung vệ Việ t Bac moi nă m cà ng đô ng. Địch
chiem đó ng cá c tı̉nh trưng du don thê m lê n Việ t Bac mộ t so đong bà o chạ y giặ c. Cư dâ n mien
nú i von khô ng đô ng lạ i phả i tham gia mọ icô ng tá c chı́nh quyen, đoà n the, đi bộ độ i đi dâ n cô ng
là m đường, phụ c vụ chien dịch. So người khô ng sả n xuat nô ng nghiệ p quá nhieu. Những lương
thực, thực pham chı́nh là gạ o, muoi phả i trô ng cậ y và o mien xuô i Địch biet rõ đieu nà y. Từ giữa
nă m 1949, chú ng đay mạ nh bao vâ y chặ t chẽ ta ve kinh te, lương thực, đặ c biệ t là gạ o và muô i.
Chú ng thực hiệ n chı́nh sá ch đot sạ ch, phá sạ ch trong những cuộ c cà n, dù ng má y bay đá nh phá
những đậ p nước, phá o binh, xe lộ i nước cả n trở việ c sả n xuat lương thực. Trong nă m 1949, giá
gạ o bậ t đau tă ng vọ t. ở Thá i Nguyê n, đau nă m giá 1 kilô gam gạ o là 4,3 đong, giữa nă m tă ng lê n
14,2 đong, cuoi nă m lê n 22 đong. Tien sinh hoạ t phı́ củ a bộ độ i chı̉ đủ mua 7 - 8 kilô gam gạ o.
Đen mù a hè nà y thı̀ hau như có tien cũ ng khô ng mua được gạ o ! Cá n bộ từ cá c tı̉nh lê n là m việ c
với cơ quan trung ương phả i mang gạ o theo, hoặ c là mang thuoc là o, vả i vó c đe có the đoi lay
gạ o. Đong tien Việ t Nam mat giá rat nhanh. Mộ t quả chuoi, giá 15 đong, mộ t quả dứa, 60 đong?
Nhı̀n bữa ă n củ a bộ độ i, cá n bộ , thậ t đau lò ng.
Tuy vậ y, trong mù a Hè nă m 1950, tı̀nh hı̀nh cá c chien trường nhı̀n chung van yê n tı̃nh. .
Quâ n vien chinh Phá p đã mở phạ m vi chiem đó ng ra phan lớn cá c tı̉nh đong bang Nam Bộ ,
đong bang Bac Bộ .
Tạ i Trung Bộ , địch là m chủ vù ng đong bang từ Quả ng Bı̀nh tới Quả ng Nam. Phá p van chiem
những tı̉nh địa đau trê n biê n giới phı́a bac, từ Lai Châ u, Lao Cai đen Cao Bang, Lạ ng Sơn, Hả i
Ninh. Phá p đã vơ vé t được thê m từ chı́nh quoc 13 tieu đoà n đe tă ng cường sang Đô ng Dương,
và bat lı́nh ở vù ng tạ m chiem, đưa quâ n so lê n 180.000 người. Độ i quâ n vien chinh Phá p gom
lụ e, hả i, khô ng quâ n với hoả lực mạ nh và phương tiệ n cơ độ ng nhanh van hoà n toà n là m chủ
vù ng trời, vù ng bien, khong che chien trường ban ngà y, và có the mở những cuộ c hà nh binh lớn
bat cứ lú c nà o và o vù ng tự do củ a ta. Tuy nhiê n, vı̀ chien tranh nhâ n dâ n đã trien khai rộ ng
khap vù ng tạ m bị chiem, quâ n địch phả i lo bả o đả m an toà n hậ u phương, nê n chú ng chı̉ có 12
tieu đoà n cơ độ ng chien lược trong tong so 124 tieu đoà n. Ba phan tư lực lượng cơ độ ng chien
lược củ a địch (9 tieu đoà n) được to chức thà nh 3 binh đoà n bo trı́ trê n chien trường Bac Bộ .
Chú ng ta van là m chủ vững chac vù ng că n cứ địa Việ t Bac, ba tı̉nh tự do Thanh Hó a, Nghệ An,
Hà I nh, vù ng đong bang Liê n khu 5 gom cá c tı̉nh Quả ng Ngã i, Bı̀nh Định, Phú Yê n. Lực lượng bộ
độ i trê n cả nước đã lê n tới con so 166.542 người, trong đó có 45.000 bộ độ i địa phương. Dâ n
quâ n du kı́ch ước lượng trê n 2 triệ u người.
Bậ c Bộ đã trở thà nh chien trường chı́nh, khoi chủ lực cơ độ ng chien lược đã sớm hı̀nh thà nh ở
đâ y. Bộ Tong tư lệ nh có 30 tieu đoà n trực thuộ c, với quâ n so 53.921 người.
Nhı̀n chung, ve so quâ n, ta khô ng thua ké m địch nhieu (166.000/180.000); lan đau, ta có mộ t
lực lượng cơ độ ng chien lược đô ng hơn địch. Tuy nhiê n, quâ n độ i ta van đơn thuan là bộ binh,
trang bị cò n rat yeu ké m, phương tiệ n di chuyen van là đô i châ n, mọ i thứ vũ khı́, ke cả sơn
phá o, đeu nam trê n vai chien sı̃.
Đe kiệ n toà n bộ má y chı̉ đạ o quâ n sự, từ thá ng 6 nă m 1950, cá c cơ quan Bộ Quoc phò ng - Tong
tư lệ nh được to chức lạ i thà nh ba bộ phậ n: Bộ Tong tham mưa, Tong cụ c Chı́nh trị, Tong cụ c
Cung cap. Ban Thường vụ Trung ương Đả ng cử anh Nguyen Chı́ Thanh là m Chủ nhiệ m Tong cụ c
Chı́nh trị, anh Tran Đă ng Ninh là m Chủ nhiệ m Tong cụ c Cung cap. Anh Hoà ng Vă n Thá i van đả m
nhiệ m chức Tong tham mưu trưởng.
Trong nă m 1949, bộ độ i chủ lực ta đã tien bộ nhieu trong đá nh vậ n độ ng tậ p kı́ch, phụ c kı́ch,
tiê u diệ t những đon binh do đạ i độ i Au Phi chiem đó ng. Đe đá p ứng yê u cau củ a thời kỳ mới,
can phả i tiê u diệ t những khu, hoặ c phâ n khu củ a địch. Hỏ a lực những đơn vị cô ng đon lú c nà y
van rat thieu thon. Phan lớn xung kı́ch cò n phả i trang bị bang má c bú p đa. Sú ng lay được củ a
địch hỏ ng hó c nhieu, và rat ı́t đạ n. Sú ng coi do ta che tạ o thường thieu độ chı́nh xá c.
Cá ch mạ ng Trung Hoa thà nh cô ng đặ t ra cho chú ng ta nhiệ m vụ trước mat phả i nhanh chó ng
giả i phó ng mộ t vù ng biê n giới phı́a bac tiep giá p với khoi xã hộ i chủ nghı̃a. Đâ y sẽ là hậ u
phương lớn củ a cá ch mạ ng ba nước Đô ng Dương. Chı̉ có mở thô ng đường giao lưu quoc te, ta
mới có đieu kiệ n tiep nhậ n sự chi việ n từ cá c nước anh em.
Đau nă m 1950, Bộ Tong tư lệ nh quyet định mở chien dịch Tâ y Bậ c (Lê Hong Phong I) nham
khai thô ng biê n giới ở hướng Lao Cai, mộ t khâ u yeu trong tuyen phò ng ngự củ a Phá p ở biê n
giới Việ t - Hoa. Bộ độ i ta đã tiê u diệ t thị tran Pho Lu, đon Bả n Lau, buộ c địch phả i rú t khỏ i
Nghı̃a Đô , nhưng cũ ng bị tiê u hao nhieu (trậ n Pho Lu hy sinh 100, bị thương 180, trong đó có
13 cá n bộ ), chien dịch phả i tạ m ngừng. Hạ tuan thá ng Tư nă m 1950, Bộ Tong tư lệ nh quyet
định chuan bị chien trường đe tiep tụ c chien dịch Tâ y Bâ c và o thá ng Sá u, nham tiê u diệ t phâ n
khu Lao Cai, giả i phó ng thị xã Lao Cai, nơi có con đường xe lửa chạ y sang Vâ n Nam. Từ rat sớm,
ta luô n luô n coi trọ ng chien trường Tâ y Bac tiep giá p với Là o và Trung Hoa.
Sau khi đi Trung Quoc và Liê n Xô ve, Bá c trao đoi trong Thường vụ nê n chuyen hướng từ giả i
phó ng Lao Cai sang Cao Bang. Ngay từ cuoi nă m 1940, khi mới ve nước, Bá c đã đặ c biệ t chú ý
tới vị trı́ chien lược củ a tı̉nh cực bac Cao Bang. Cao Bang có biê n giới chung với tı̉nh Quả ng Tâ y,
Trung Quoc, đường giao lưu quoc te rat thuậ n lợi Cao Bang là đau moi những trụ c đường chien
lược cực kỳ quan trọ ng: Đường so 4 chạ y dọ c biê n thù y Đô ng Bac tới mien duyê n hả i vịnh Bac
Bộ , dọ c đường có ba cửa khau thô ng sang Trung Quoc; đường so 3 noi lien với Bac Cạ n, Thá i
Nguyê n, Hà Nộ i. Địa the hau het là nú i rừng trù ng điệ p, hiem trở. Người dâ n được thử thá ch,
tô i luyệ n từ ngà y thà nh lậ p Việ t Minh và qua những nă m khá ng chien. Bá c coi Cao Bang là mộ t
că n cứ chien lược "tien khả dı̃ cô ng, thoá i khả dı̃ thử. Mở chien dịch ở Cao Bang, ta có khả nă ng
tiê u diệ t mộ t bộ phậ n sinh lực địch quan trọ ng, chien thang ở đâ y sẽ tạ o đà thuậ n lợi chuyen
qua giai đoạ n mới . Cao Bang nam trong Khu Biê n thù y Đô ng Bac, là nơi có tı̉ lệ quâ n Au Phi cao
và thuộ c loạ i tinh nhuệ nhat Đô ng Dương. Binh lực địch gom 11 tieu đoà n và 9 đạ i độ i bộ binh,
17 khau phá o cá c loạ i, 8 má y bay, 4 đạ i độ i cơ giới và 4 đạ i độ i cô ng binh. Cô ng trı̀nh phò ng
ngự ở đâ y rat vững chac. So với hướng Tâ y Bac thı̀ địch ở Đô ng Bac mạ nh hơn rat nhieu.
Đau thá ng 7 nă m 1950, Thường vụ Trung ương Đả ng quyet định chuyen hướng chien dịch từ
Tâ y Bac sang Đô ng Bac, tậ p trung chủ yeu và o khu vực Cao Bang - Lạ ng Sơn. Bộ Tong tư lệ nh
trao cho Bộ Tong tham mưu và Tong cụ c Cung cap trien khai cô ng tá c chuan bị cho tới đau
thá ng 9 nă m 1950. Có nhieu ý kien nê n đá nh thị xã Cao Bang đe mở đau chien dịch khi lực
lượng ta cò n nguyê n vẹ n và sung sức. Anh Tran Đă ng Ninh, roi anh Hoà ng Vă n Thá i lê n đường
chuan bị chien dịch.
Ngà y 25 thá ng 7 nă m 1950, Thường vụ Trung ương Đả ng quyet định thà nh lậ p Đả ng ủ y Mặ t
trậ n Biê n Giới và Bộ chı̉ huy chien dịch. Tô i được chı̉ định là m Bı́ thư Đả ng ủ y và Chı̉ huy trưởng
kiê m Chı́nh ủ y chien dịch. Đả ng ủ y viê n gom cá c anh: Tran Đă ng Ninh, Hoà ng Vă n Thá i, Bù i
Quang Tạ o, Lê Liê m. Anh Hoà ng Vă n Thá i là Tham mưu trưởng, anh Lê Liê m là Chủ nhiệ m
Chı́nh trị, anh Tran Đă ng Ninh là Chủ nhiệ m Cung cap củ a chien dịch.
Khô ng khı́ cơ quan het sức nhộ n nhịp. Mọ i người nô nức chuan bị nhanh chó ng lê n đường.
Quyet định củ a Trung ương mở mộ t chien dịch lớn đã xua tan sự că ng thang mộ t thời gian dà i
chờ đợi từ ngà y có chủ trương chuan bị chuyen sang Tong phả n cô ng. Tô i biet là có rat nhieu
thử thá ch đang đợi ở phı́a trước.
Tô i muon trở lạ i chuyen đi thă m Trung Quoc và Liê n Xô hoi đau nă m củ a Bá c. Như đã nó i ở tậ p
Chien đau trong vò ng vâ y, ngay từ đau nă m 1948, Đả ng ta đã có tiep xú c với Đả ng Cộ ng sả n
Trung Quoc. Qua những phá i viê n, đô i bê n đã thô ng bá o cho nhau tı̀nh hı̀nh phá t trien cá ch
mạ ng ở moi nước, và cù ng phoi hợp hoạ t độ ng khi đieu kiệ n cho phé p.
Khô ng đay mộ t thá ng sau khi tuyê n bo thà nh lậ p nước Cộ ng hò a nhâ n dâ n Trưng Hoa, Trung
Quoc bá o tin sap cô ng nhậ n Việ t Nam dâ n chủ cộ ng hoà , và đe nghị ta sớm cử đạ i sứ tới Bậ c
Kinh. Tiep theo Trưng Quoc là Liê n Xô , roi tat cả cá c nước xã hộ i chủ nghı̃a cô ng nhậ n ta.
Thường vụ Trung ương thay can sớm có cuộ c gặ p gỡ giữa Bá c với những nhà lã nh đạ o củ a hai
đả ng lớn,sẽ gó p phan quan trọ ng và o thang lợi củ a cá ch mạ ng Việ t Nam. Dọ c đường đe giữ bı́
mậ t, Bá c đó ng vai mộ t thà nh viê n trong đoà n. Nhưng thá i độ tô n kı́nh củ a mọ i người đoi với
Bá c, đã là m cho cá c bạ n Trung Quoc phá t hiệ n Ho Chủ tịch đang có mặ t trong đoà n, và kịp thời
thô ng bá o ve Nam Ninh. Khi Bá c tới Nam Ninh, đong chı́ Trương Quâ n Dậ t, ủ y viê n Trung ương
Đả ng Cộ ng sả n Trưng Quoc, nguyê n Tư lệ nh Tâ n tứ quâ n, là Bı́ thư kiê m Chủ tịch tı̉nh Quả ng
Tâ y ra tậ n bờ sô ng đó n Bá c. Đong chı́ Trương nó i Quả ng Tâ y san sà ng là m bat cứ gı̀ mà Việ t
Nam can sau khi Bá c đã gặ p Mao Chủ tịch.
Những ngà y ở Nam Ninh, Bá c gặ p đong chı́ Tran Canh, Phó tư lệ nh Đạ i quâ n khu Tâ y Nam, Tư
lệ nh Quâ n khu Vâ n Nam, đi cô ng tá c qua đâ y. Bá c biet Tran Canh từ cuoi nă m 1924, khi là m
phiê n dịch cho phá i đoà n co van củ a Chı́nh phủ Liê n Xo, do M.M.Bô rô đin dan đau, đen giú p
chı́nh phủ Quoc dâ n đả ng Trung Quoc. Ngà y đó , Tran Canh cò n là mộ t họ c viê n trẻ tạ i trường
Hoà ng Pho ở Quả ng Châ u. Tran Canh rat xú c độ ng, khô ng ngờ đong chı́ Vương thời đó lạ i là Chủ
tịch Ho Chı́ Minh. Tran Canh rat quyen luyen, gợi ý Bá c đe nghị Trung ương Đả ng Cộ ng sả n
Trung Quoc cho mı̀nh sang Việ t Nam là m co van quâ n sự Bá c tới Bậ c Kinh chı̉ gặ p và là m việ c
với cá c đong chı́ Lưu Thieu Kỳ, Chu An Lai, Chu Đức. Mao Trạ ch Đô ng đã qua Liê n Xô trước đó
mộ t thời gian. Cá c đong chı́ Trung Quoc nó i Bá c sẽ gặ p Mao Chủ tịch ở Liê n Xô . Bá c lưu lạ i Bac
Kinh ı́t ngà y, roi đi tiep sang Liê n Xô .
Trong mộ t buoi là m việ c ở Má txcơva cù ng với Xtalin, có cả Mao Trạ ch Đô ng, Bá c đe nghị Liê n
Xô giú p trang bị cho 10 đạ i đoà n bộ binh và 1 trung đoà n phá o cao xạ . Xtalin nó i: yê u cau củ a
Việ t Nam khô ng lớn. Nê n có sự phâ n cô ng giữa Trung Quoc và Liê n Xô . Liê n Xô hiệ n đang phả i
lo nhieu cho cá c nước Đô ng â u. Trung Quoc sẽ giú p Việ t Nam những thứ đang can. Những thứ
gı̀ Trung Quoc chưa có , thı̀ hã y lay trong so hà ng Liê n Xô đã việ n trợ cho Trung Quoc chuyen
cho Việ t Nam, và sẽ được Liê n Xô hoà n trả ". Xtalin nó i vui: "Trung Quoc sẽ khô ng thiệ t vı̀ trao
cho Việ t Nam những thứ đã dù ng roi, sẽ nhậ n lạ i ở Liê n Xô những thứ mới". Trong quan hệ
quoc te phả i có đi có lạ i. Liê n Xô việ n trợ Trung Quoc mộ t xe tă ng, Trung Quoc trả lạ i mộ t con
gả , mộ t khau phá o, trả mộ t quả trứng. Việ t Nam trả Trung Quoc the nà o, thı̀ tù y " Mao Trạ ch
Đô ng nó i: Việ t Nam can trang bị 10 đạ i đoà n đe đá nh chong Phá p, trước mậ t hã y trang bị cho 6
đạ i đoà n có mặ t ở mien Bậ c. Việ t Nam có the đưa ngay mộ t so đơn vị sang nhậ n vũ khı́ trê n đat
Trung Quoc. Tı̉nh Quả ng Tâ y sẽ là hậ u phương trực tiep củ a Việ t Nam".
Khi trở ve Bậ c Kinh, Bá c đe nghị Trung Quoc cử co van sang giú p Việ t Nam nay mai sẽ đi và o
đá nh lớn. Bá c gợi ý bạ n cử đong chı́ Tran Canh. Phı́a Trung Quoc trả lời đong chı́ Tran đã được
bo trı́ cô ng tá c roi, và đưa ra danh sá ch gom 4 người: La Quý Ba, Trung ương ủ y viê n Đả ng Cộ ng
sả n Trung Quoc, Trưởng đoà n co van, Vi Quoc Thanh, Trưởng đoà n co van ve quâ n sự, Mai Gia
Sinh, co van ve cô ng tá c tham mưa, Mã Tâ y Phu, co van ve cô ng tá c hậ u can.
Ngay sau khi Bá c trở ve nước cuoi thá ng 3 nă m 1950, cá c bạ n Trung Quoc đã nhanh chó ng thực
hiệ n những cam ket. Thá ng 4 nă m 1950, 2 trung đoà n củ a 308 đi theo đường Hà Giang qua
Mô ng Tự (Vâ n Nam) nhậ n vũ khı́.
Tiep đó , 1 trung đoà n củ a 312 đi theo đường Cao Bang qua Hoa Đong (Quả ng Tâ y) . Bạ n cũ ng
chở gap vũ khı́ sang Cao Bang đe trang bị tiep cho 2 trưng đoà n khá c phả i ở lạ i chien trường
đoi phó với quâ n địch.
Những đơn vị sang Trung Quoc, ngoà i việ c trang bị lạ i vũ khı́ cò n được bạ n huan luyệ n thê m ve
chien thuậ t cô ng kiê n, đặ c biệ t là kỹ thuậ t đá nh bộ c phá , trước đâ y vı̀ khô ng có thuoc no ta
chưa he sử dụ ng kỹ thuậ t nà y.
Qua ba thá ng luyệ n tậ p.được ban đạ n thậ t, cá c chien sı̃ tien bộ khá nhanh. Nhieu đong chı́
Trung Quoc rat ngạ c nhiê n khi thay bộ độ i ta, từ cá n bộ tới chien sı̃, nghe giả ng bà i đeu ghi
ché p rat nhanh, tỏ vẻ nghi ngạ i là trong quâ n độ i Việ t Nam có quá nhieu phan tử trı́ thức ! Ta
phả i co gang là m cho bạ n hieu so đô ng cá n bộ ta là họ c sinh, cò n hau het chien sı̃ là thanh niê n
nô ng thô n, nhieu người chı̉ bat đau họ c chữ sau khi và o bộ độ i.
Cá c tı̉nh Quả ng Tâ y, Vâ n Nam là những tı̉nh mien nú i củ a Trung Quoc giả i phó ng chưa lâ u, cò n
gặ p rat nhieu thieu thon. Nhưng nhâ n dâ n hai tı̉nh đã het lò ng giú p đỡ bộ độ i Việ t Nam (được
gọ i bang bı́ danh: bộ độ i Lưỡng Quả ng). Moi khi bộ độ i ta tới đâ u, nam nữ thá nh niê n Trung
Quoc nhả y ương ca đó n chà o.
Lan đau, câ y má c xung kı́ch được đưa ra khỏ i độ i hı̀nh chien đau củ a những trung đoà n chủ lực.
Giả i phó ng quâ n Trung Quoc lú c nà y cò n thieu những vũ khı́ hiệ n đạ i Bạ n khô ng có mộ t so vũ
khı́ mà ta đang rat can, đó là sú ng chong tă ng và sú ng phò ng khô ng. Trung liê n Breno, đạ i liê n
Maxim nặ ng và cong kenh, khô ng thı́ch hợp với tam vó c bé nhỏ củ a bộ độ i. Trung đoà n 174,
may nă m qua chien đau trê n đường so 4, thu được nhieu vũ khı́ chien lợi pham củ a Phá p, Mỹ
nhẹ và hiệ n đạ i, đe nghị giữ lạ i những trang bị đã có . Bộ Tong tham mưu đã chı̉ thị cho cá c đơn
vị chủ lực củ a Bộ , đeu phả i nhậ n vũ khı́ mới đe thong nhat việ c cung cap đạ n dược. Những nă m
qua, moi chien sı̃ chı̉ ước mơ có mộ t khau sú ng trong tay.Bâ y giờ khô ng chı̉ có sú ng, mà đạ n
dược cũ ng khá doi dà o. Sức mạ nh hỏ a lực củ a trưng đoà n bộ binh ta đã hoà n toà n thay đoi so
với trước.
Thá ng 6 nă m 1950, đong chı́ La Quý Ba tới Việ t Bậ c với cương vị vừa là Đạ i sứ Trưng Quoc vừa
là Trưởng đoà n co van quâ n sự Trung Quoc tạ i việ t Nam. Cuoi thá ng Bả y, ba cơ quan tien
phương củ a Bộ Tong tham mưu, Tong cụ c Chı́nh trị, Tong cụ c cung cap đeu có mặ t ở biê n giới.
Tô i bà n giao cá c cô ng việ c ở nhà cho anh Nguyen Chı́ Thanh, roi sang Tâ n Trà o chà o Bá c trước
khi lê n đường.
Đâ y là chien dịch lớn đau tiê n củ a quâ n độ i ta. Bá c đã bà n trong Thường vụ lan nà y Bá c sẽ đi
chien dịch. Ngoà i đoà n co van quâ n sự Trung Quoc, Bá c đã mời đong chı́ Tran Canh cù ng tham
gia chien dịch.
Bá c hẹ n cuoi thá ng Tá m hoặ c đau thá ng Chai sẽ có mặ t ở Cao Bang.
Khi chia tay, Bá c nó i:
- Chien dịch nà y het sức quan trọ ng, chı̉ được thang khô ng được thua ! đã ba nă m tô i mới trở
lạ i Cao Bang. Lan trước lê n đâ y nă m 1947, cò n là m việ c với cá c đong chı́ lã nh đạ o tı̉nh ngay
trong thị xã . Lan nà y, thị xã đã trở thà nh vù ng tạ m chiem. Có cả m giá c như đi trê n đường ve
giả i phó ng quê hương. Đoi với tô i cũ ng như những người đã hoạ t độ ng ở chien khu trước Tong
khởi nghı̃a, Việ t Bac nó i chung, đặ c biệ t là Cao Bang, đã trở thà nh quê hương thứ hà i.
Từ đau thá ng Bả y, mộ t so trụ c đường ở Việ t Bậ c, Thá i Nguyê n - Cao Bang, Thá i Nguyê n - Tuyê n
Quang - Phú Thọ , Tuyê n Quang - Hà Giang - Lao Cai đã sửa xong.
Những con đường nà y đeu bị phá hoạ i triệ t đe từ ngà y đau khá ng chien đe là m chậ m bước tien
cơ giới địch. Việ c sửa đường được giao cho Liê n khu ủ y Việ t Bậ c. Anh Tran Đă ng Ninh, mộ t lan
nữa lạ i được Bá c cử là m đặ c phá i viê n củ a Chı́nh phủ đô n đoc cô ng tá c nà y. Hà ng tră m độ i sửa
đường củ a cô ng binh, giao thô ng cô ng chı́nh, và dâ n cô ng cá c địa phương, giữa mù a mưa lủ đã
lap ho, san mặ t đường, bac cau, là m ngam qua suoi rat vat vả , nhưng cũ ng rat phan khởi. Khá ng
chien đang chuyen qua mộ t giai đoạ n mới. Sau ba thá ng, cô ng việ c sửa hà ng tră m kilô mé t
đường đã hoà n thà nh. Đong bà o cá c dâ n tộ c Việ t Bac lú c nà y đeu thieu ă n. Chien thang đang
vay gọ i, đã giú p cho chien sı̃, đong bà o vượt qua cực nhọ c và thieu đó i.
Chiec xe du lịch cat giau trong rừng sâ u lâ u ngà y, được ké o ra sửa chữa lạ i đe đi mạ t trậ n. Ban
ngay, má y bay địch kiem soá t chặ t chẽ những tuyen đường mới sửa xong. Khô ng the che giau ý
đo củ a ta, vı̀ tat cả cá c con đường mới phụ c hoi đeu hướng ve biê n giới phı́a bậ c. Xe phả i đi ban
đê m. May đú ng tuan tră ng. Nú i rừng Việ t Bac mờ ả o. Dọ c đường gặ p bộ độ i, dâ n cô ng mang vá c
nặ ng, cù ng đi lê n phı́a bac. Nhieu người đứng dừng nhin chiec xe rời hò reo. Sự xuat hiệ n trở lạ i
phương tiệ n giao thô ng cơ giới nà y tạ i khu că n cứ, bá o hiệ u những ngà y chạ y giặ c đen toi đã
qua, đường thang lợi bat đau mở ra phı́a trước, mang lạ i niem vui cho mọ i người đê m nay.
Đen Nà Phạ c, đe bả o đả m bı́. mậ t, chú ng tô i bỏ xe, đi ngựa ve Nguyê n Bı̀nh, roi vò ng lê n phı́a
bac thị xã quâ n địch cò n chiem đó ng, đi tới Quả ng Uyê n nam ở đô ng - bậ c thị xã 25 kilô mé t. Tạ i
đâ y có đường xe chạ y thang tới biê n giới Việ t - Trung sang Hoa Đong, Trịnh Tâ y, nơi may trung
đoà n củ a ta đang tậ p ket trê n đat bạ n đợi lệ nh trở ve nước.
Dọ c đường, nghı̃ ve nhiệ m vụ , tô i cả m thay có đieu gı̀ chưa on. Mụ c tiê u đặ t ra cho chien dịch
có vượt quá sức củ a bộ độ i ta hiệ n nay khô ng? Ta có the huy độ ng đủ lương thực cho mộ t so
lượng rat lớn bộ độ i, dâ n cô ng trong mộ t chien dịch dà i ngà y khô ng?
Lực lượng ta trong chien dịch gom 5 trung đoà n chủ lực củ a Bộ , đeu là những đơn vị được thử
thá ch qua nhieu chien dịch, 3 tieu đoà n chủ lực củ a Liê n khu Việ t Bac và những đơn vị vũ trang
củ a hai tı̉nh Cao Bà ng, Lạ ng Sơn. Có the nó i ta đã tậ p trung những von quý và o trậ n đá nh sap
tới. Quâ n địch ở Khu Biê n thù y Đô ng Bac cũ ng có so lượng xap xı̉ với bộ độ i chủ lực ta, phan
lớn là lı́nh Au Phi thiệ n chien. Khi chien dịch no ra, lực lượng địch có khả nă ng lê n tới trê n 20
tieu đoà n.
Nhı̀n chung, ta khô ng có ưu the ve quâ n so, và địch có những vũ khı́, phương tiệ n chien tranh
ưa việ t hơn ta rat nhieu. Địch chı̉ có mộ t nhược điem lớn mà ta có the khai thá c, đó là toà n bộ
binh lực, hỏ a lực củ a chung đeu phâ n tá n hı̀nh thà nh những vị trı́ cô lậ p cá ch nhau hà ng chụ c
kilô mé t, rả i thà nh tuyen dà i hà ng tră m kilô mé t giữa vù ng rừng nú i hiem trở, khó be ứng cứu
lan nhau vı̀ đieu kiệ n đường sá cũ ng như thời tiet. Ta chı̉ có khả nă ng già nh thang lợi neu biet
khoé t sâ u và o nhược điem củ a địch, và khai thá c toi đa tı́nh nă ng cơ độ ng củ a bộ độ i chủ lực ta.
Lay thị xã Cao Bang là m điem độ t phá đe mở đau chien dịch có phả i là sự lựa chọ n đú ng
không?
Cao Bang là mộ t vị trı́ độ t xuat nam sâ u trong hậ u phương ta ở phı́a bac. ở đâ y, ớ!ch có 2 tieu
đoà n. Neu đá nh thang, ta sẽ giả i phó ng được mộ t thị xã quan trọ ng ở biê n giới, ả nh hưởng
chı́nh trị sẽ rat lớn. Nhưng bộ độ i ta chưa he đá nh mộ t vị trı́ 2 tieu đoà n Au Phi. Cao Bang như
tô i đã biet, nam giữa hai con sô ng, và có ngô i thà nh co rat vững chac. Đá nh Cao Bang sẽ thực
sự là mộ t trậ n cô ng kiê n lớn mà chú ng ta cò n chưa có kinh nghiệ m.
Trong tư tưởng củ a tô i từ trước, điem độ t phá trê n chien trường nà y phả i là Đô ng Khê . ở đâ y
địch đó ng 1 tieu đoà n nam trong khả nă ng tiê u diệ t củ a bộ độ i ta. Mat Đô ng Khê , Cao Bang sẽ
trở nê n hoà n toà n cô lậ p.
Địch nhat định phả i chiem lạ i Đô ng Khê . Bộ độ i ta sẽ có đieu kiệ n tiê u diệ t bộ binh địch trê n
địa hı̀nh rừng nú i.
Tô i đã nó i với Bộ Tong tham mưu, tạ m thời chưa đụ ng và o những vị trı́ địch trê n đường so 4,
chưa đá nh độ ng phò ng.
Trậ n đá nh Đô ng Khê củ a trung đoà n 174 ngà y 25 thá ng 5 nă m 1950 vừa qua, nam ngoà i ý định
củ a Bộ Tong tư lệ nh. Bộ độ i ta tiê u diệ t Đô ng Khê đã là m rung độ ng Khu Biê n thù y Đô ng Bac.
Địch đã rú t hau het nhưng vị trı́ nhỏ ve to chức thà nh những cụ m cứ điem, với lực lượng chiem
đó ng từ 2 đạ i độ i trở lê n, với hỏ a lực tă ng cường, cô ng sự vững chac, hệ thong giao thô ng hà o,
ham ngam, mộ t so nơi có cả sâ n bay.
Mặ c dù cô ng tá c chuan bị giả i phó ng Cao Bang đã được trien khai, nhưng tô i van rat phâ n vâ n.
Neu trậ n đá nh khô ng thà nh cô ng, những trung đoà n ưu tú củ a Bộ sẽ bị tiê u hao ngay từ khi mở
đau chien dịch !
Cao Bang đã có khô ng khı́ giả i phó ng với những bả n là ng yê n vui, chợ bú a nhộ n nhịp, nơi nà o
cũ ng gặ p bộ độ i, dâ n cô ng. Pho Nước Hai chı̉ cá ch thị xã 10 kilô mé t, van có nhieu hà ng quá n,
người mua bá n qua lạ i tap nậ p. RO rà ng là quâ n Phá p ở đâ y với lực lượng rat mạ nh van khô ng
the lậ p lạ i bộ má y thong trị cũ ngay chung quanh những đon binh lớn.
Chieu ngà y 3 thá ng 8 nă m 1950, tô i tới Quả ng Uyê n, mộ t vù ng nhieu nú i đá nhỏ giong như mộ t
vịnh Hạ Long trê n cạ n. Sở chı̉ huy chien dịch nam ở bả n Tả Phay Nưa khô ng xa đường cá i
nhưng van kı́n đá o. Ta chủ trương giữ bı́ mậ t mụ c tiê u mở mà n chien dịch, nhưng thay bộ độ i
ve đô ng, nhieu người tin là sap đá nh Cao Bang. .
Tô i gặ p anh Hoà ng Vă n Thá i và anh Tran Đă ng Ninh đe nam tı̀nh hı̀nh. Anh Hoà ng Vă n Thá i bá o
cá o đang gap rú t hoà n chı̉nh ke hoạ ch giả i phó ng thị xã Cao Bang. Việ c đieu tra tı̀nh hı̀nh địch
gặ p mộ t so khó khă n. Tı̉nh khô ng có độ i. trinh sá t chuyê n mô n, chı̉ to chức nậ m tı̀nh hı̀nh
thô ng qua những to chức quan chú ng ởthị xã , thị tran chung quanh những vị trı́ địch. Phương
tiệ n thô ng tin rat thieu, phả i dựa và o đường dâ y bưu điệ n khô ng b...
 
>





