Giáo án Ngữ văn……………………………………………………………Lớp 12
Tiết 13: Làm văn
Ngày dạy: ...../..../10
Ngày soạn:...../..../10

NGHỊ LUẬN VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG

A. Mục tiêu:
Giúp HS: - Nắm được cách làm bài nghị luận về một hiện tượng đời sống.
- Có ý thức và thái độ đúng đắn trước các hiện tượng đời sống.
B. Phương pháp - phương tiện:
1. Phương pháp:
Khai thác ngữ liệu, thảo luận nhóm, rút ra nội dung bài học.
2. Phương tiện:
GV: Giáo án, bảng phụ, phiếu học tập.
HS: Phần chuẩn bị bài, sgk, sbt.
C. Tiến trình bài dạy :
Bài cũ: - Thế nào là nghị luận về một tư tưởng, đạo lí?
- Trình bày những yêu cầu về nội dung và hình thức của bài nghị
luận về một tư tưởng, đạo lí?.
Bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG BÀI HỌC
GHI CHÚ
HĐ1: HdHS hình thành khái niệm 1. Khái niệm.
về hiện tượng đời sống..
- Hiện tượng đời sống là những
TT1: GV nêu câu hỏi: Theo em hiện tượng có ý nghĩa nổi bật hoặc
thế nào là hiện tượng đời sống? ảnh hưởng tới phần lớn mọi người
HS: Suy nghĩ, trao đổi, phát biểu. trong xã hội, có thể là hiện tượng
GV: Nhận xét, chốt.
tích cực nhưng cũng có thể là hiện
tượng tiêu cực.
TT2: GV hỏi tiếp: Vậy thế nào là - Nghị luận về một hiện tượng đời
nghị luận về một hiện tượng đời sống là kiểu bài sử dụng tổng hợp
sống?
các thao tác lập luận để làm cho
HS: Suy luận, phát biểu
người đọc hiểu rõ, đúng, sâu và
GV: Nhận xét, chốt lại:
đồng tình với người viết trước
những htđs có ý nghĩa xã hội.
HĐ2: Hd tìm hiểu cách làm bài 2. Cách làm bài nghị luận về một
nghị luận về một htđs.
hiện tượng đời sống.
TT1: GV hướng dẫn HS tìm hiểu * Tham khảo đề bài sgk
đề bài sgk.
a. Tìm hiểu đề:
GV: Yêu cầu HS đọc đề bài sgk.
Đề bài yêu cầu nghị luận về hiện
HS : Tiến hành đọc
tượng chia chiếc bánh thời gian
TT2: GV yêu cầu HS tóm tắt câu của các bạn trẻ hôm nay.
chuyện “ Chuyện cổ tích mang - Luận điểm:
Nguyễn Thị Thu Vân …………………………… Trường THPT Vinh Xuân 1

Giáo án Ngữ văn……………………………………………………………Lớp 12
tên Nguyễn Hữu Ân” để làm tư
liệu tham khảo.
HS tiến hành tóm tắt:
GV: Nhấn mạnh những điểm cần
thiết.
TT3: GV gợi ý thảo luận để HS
tìm hiểu đề bài trên:
- Đề bài yêu cầu bàn luận về hiện
tượng gì?
- Bài viết cần những ý chính nào?
- Nên lựa chọn dẫn chứng nào
cho phù hợp?
- Cần vận dụng những thao tác
lập luận nào?
HS thảo luận nhóm nhỏ, phát
biểu ý kiến.
GV yêu cầu các nhóm nhận xét,
sau đó nhận xét chung, định
hướng lại vấn đề:

Hiện tượng Nguyễn Hữu Ân là
một tấm gương sống đẹp của
thanh niên ngày nay.
- Dẫn chứng:
+ Một số việc làm có ý nghĩa của
thanh niên ngày nay tương tự
Nguyễn Hữu Ân.
Vd: Tham gia các phong trào
thanh niên tình nguyện; dạy học ở
các lớp tình thương…
+ Một số việc làm đáng phê phán
của một số thanh niên.
Vd: Bỏ học, bài bạc, đua xe trái
phép…
- Thao tác lập luận:
+ Phân tích
+ Bình luận
+ So sánh.
b. Lập dàn ý:
- Mở bài: Giới thiệu hiện tượng
Nguyễn Hữu Ân, trích dẫn đề bài,
nêu vấn đề “ Chia chiếc bánh thời
gian của mình cho ai?”.
- Thân bài:
+ Việc làm của Nguyễn Hữu Ân.
+ Phân tích: Hiện tượng Nguyễn
Hữu Ân có ý nghĩa giáo dục lớn
đối với thanh niên, HS ngày nay.
TT4: GV yêu cầu HS lập dần ý Đây là tấm gương về lòng hiếu
sau khi đã phân tích đề
thảo, đức hi sinh của thanh niên .
HS: làm việc theo nhóm, trình + Bình luận:
bày kết quả trước lớp
* Biểu dương NHÂ.
GV: Nhận xétt chung, định * Phê phán những thanh niên đã
hướng lại nội dung.
lãng phí thời gian một cách vô bổ.
* Kêu gọi mọi người noi gương
NHÂ.
- Kết bài: Suy nghĩ của người viết.
 Để làm bài nghị luận về một
hiện tượng đời sống cần:
- Tìm hiểu đề.
Nguyễn Thị Thu Vân …………………………… Trường THPT Vinh Xuân 2

Giáo án Ngữ văn……………………………………………………………Lớp 12

TT5: GV: Yêu cầu HS : Từ việc
phân tích và lập dàn ý trên hãy
rút ra cách làm bài về một hiện
tượng đời sống?
HS: Suy nghĩ, rút ra kết luận, phát
biểu.
GV: Nhận xét, chốt:

HĐ3: Hd luyện tập:
TT1: GV phát phiếu học tập cho
HS, yêu cầu HS đọc bài tập và
tiến hành làm bài.
HS: Làm bài cá nhân, phát biểu
kết quả trước lớp.
GV: Yêu cầu nhận xét, bổ sung,
GV nhận xét chung, định hướng
lại:

- Lập dàn ý.
+ Mở bài: Giới thiệu hiện tượng
cần bình luận.
+ Thân bài: Kết hợp các thao tác
lập luận để làm sáng tỏ htđs đó.
+Kết bài: Nêu suy nghĩ của mình
về htđs đó.
* Luyện tập:
- Bàn về hiện tượng thanh niên
ngày nay giàu về vật chất nhưng
nghèo nàn thảm hại về văn hóa
tinh thần.
- Thao tác lập luận: Phân tích, so
sánh, bình luận.
- Dùng từ độc đáo “mỏng”, “đầy”,
“dễ vỡ”, lối nói ví von, hình
tượng.
- Dung hoà về vật chất và tinh
thần.

HĐ4: Củng cố:
GV yêu cầu HS đọc ghi nhớ sgk
để củng cố bài học.
 Dặn dò:
- Bài cũ: + Nắm các bước làm bài nghị luận về một hiện tượng đời sống.
+ So sánh sự khác nhau giữa kiểu bài nghị luận về một hiện tượng đời
sống và nghị luận về một tư tưởng đạo lí.
- Bài mới: “ Phong cách ngôn ngữ khoa học”.
+ Đọc trước văn bản.
+ Xem phần luyện tập ở sgk.

Nguyễn Thị Thu Vân …………………………… Trường THPT Vinh Xuân 3