CÁC HÌNH ẢNH SAU
ĐÂY LIÊN QUAN TỚI
VẤN ĐỀ GÌ?

Nghiện internet và các mạng xã hội

Gian lận trong thi cử

Ô nhiễm môi trường

Bạo lực học đường

Tham nhũng, Tham ô

Các tệ nạn xã hội:
Mại dâm , ma tuý , hút
chích ,…

Văng tục, chửi thề

 Em có nhận xét gì về những hành
vi trên?
 Những hành vi đó được gọi chung
gì?

1 tiết

NGHỊ LUẬN VỀ MỘT HIỆN
TƯỢNG ĐỜI SỐNG

I.

KHÁI NIỆM NGHỊ LUẬN VỀ MỘT HIỆN
TƯỢNG ĐỜI SỐNG

Nghị luận về một hiện tượng đời sống xã hội là bàn về
một sự việc, hiện tượng có ý nghĩa đối với xã hội, có thể
là những việc đáng khen, cũng có thể là những việc đáng
chê trách, hoặc là những vấn đề cần phải bàn bạc hoặc
suy nghĩ lại.

Em hiểu nghị luận
về một hiện tượng
đời sống là gì?

Để làm sáng tỏ vấn đề đó, người viết thường vận dụng
các thao tác: giải thích, chứng minh, bình luận, so sánh,
phân tích, bác bỏ,… để chỉ ra chỗ đúng (chỗ sai), nguyên
nhân của hiện tượng đó, đồng thời bày tỏ thái độ của
người viết về hiện tượng đó.

I.

KHÁI NIỆM NGHỊ LUẬN VỀ MỘT HIỆN
TƯỢNG ĐỜI SỐNG
*Thực hành đề sau

Trình bày suy nghĩ của anh
chị về việc, ngày nay ở lớp
học hiện tượng con gái
chửi tục nhiều hơn con
trai?

II.

TÌM HIỂU ĐỀ VÀ LẬP DÀN Ý
1. Tìm hiểu đề
Hãy bày tỏ ý kiến về hiện tượng nêu trong bài viết sau:
CHIA CHIẾC BÁNH MÌ CỦA MÌNH CHO AI?
Nếu coi thời gian một ngày là chiếc bánh tròn trịa, bạn sẽ chia chiếc bánh
cho bố mẹ, cho công việc, cho gia đình bao nhiêu và dành cho mình bao
nhiêu phần?
Trong khi không ít các bạn trẻ hiện nay đang lãng phí chiếc bánh của mình
vào những trò chơi vô bổ thì chàng thanh niên trẻ tiêu biểu Thành phố Hồ
Chí Minh 2007 Nguyễn Hữu Ân lại dành hết chiếc bánh thời gian của mình
cho những người bệnh ung thư giai đoạn cuối.
Một câu chuyện lạ lùng…

II.

TÌM HIỂU ĐỀ VÀ LẬP DÀN Ý
1. Tìm hiểu đề

Đề bài yêu cầu bày tỏ ý kiến: việc làm của anh Nguyễn Hữu Ân vì tình thương “dành hết chiếc bánh thời gian của mình” chăm sóc
cho hai người mẹ bị bệnh hiểm nghèo.
Thao tác nghị luận: phân tích, chứng minh, bình luận, bác bỏ.

II.

TÌM HIỂU ĐỀ VÀ LẬP DÀN Ý
1. Tìm hiểu đề
Luận điểm

Dẫn chứng

+ Việc làm của Nguyễn Hữu Ân: đã nêu một tấm
gương về lòng hiếu thảo, vị tha, đức hi sinh của
thanh niên.
+ Hiện tượng Nguyễn Hữu Ân là một hiện tượng
sống đẹp, thế hệ ngày nay cần có nhiều tấm gương
như Nguyễn Hữu Ân.
+ Bên cạnh đó, còn một số người có lối sống ích
kỉ, vô tâm, đáng phê phán, “lãng phí chiếc bánh
thời gian vào những việc vô bổ”.
+ Bài học: Tuổi trẻ cần dành thời gian tu dưỡng,
lập nghiệp, sống vị tha để cuộc đời ngày một đẹp
hơn.

+ Một số việc làm có ý nghĩa của thanh niên ngày
nay tương tự như Nguyễn Hữu Ân: dạy học ở các
lớp tình thương, giúp đỡ người tàn tật có hoàn cảnh
neo đơn, tham gia phong trào tình nguyện…
+ Một số việc làm đáng phê phán của thanh niên
học sinh: bỏ học ra ngoài chơi điện tử, đánh bi a,
tham gia đua xe…

II.

TÌM HIỂU ĐỀ VÀ LẬP DÀN Ý
1. Tìm hiểu đề

Nguyễn Hữu Ân chăm sóc bệnh nhân ung thư

II.

TÌM HIỂU ĐỀ VÀ LẬP DÀN Ý
2. Lập dàn ý

Nhóm 1

Nhóm 3

Phần mở bài cần nêu lên những
gì? Giới thiệu về hiện tượng như
thế nào?

Hiện tượng Nguyễn Hữu Ân có ý
nghĩa gì, tiêu biểu cho phẩm chất nào
của thanh niên ngày nay?

Nhóm 2

Nhóm 4

Phần thân bài có những
ý chính nào? Tại sao?

Em hãy đánh giá chung về
những hiện tượng tương tự
như hiện tượng Nguyễn Hữu
Ân?
- Những hiện tượng nào cần
phê phán.

II.

TÌM HIỂU ĐỀ VÀ LẬP DÀN Ý
2. Lập dàn ý
A. Mở bài
- Giới thiệu hiện tượng Nguyễn Hữu
Ân
- Trích dẫn đề văn, nêu vấn đề “chia chiếc bánh mì của
mình cho ai?”

II.

TÌM HIỂU ĐỀ VÀ LẬP DÀN Ý
2. Lập dàn ý
B. Thân bài

- Tóm tắt hiện tượng:
- Phân tích hiện tượng:
- Bình luận:
- Phê phán:
- Kêu gọi:

II.

TÌM HIỂU ĐỀ VÀ LẬP DÀN Ý
B. Thân bài

Tóm tắt

Phân tích

Hiện tượng Nguyễn
Hữu Ân có ý nghĩa
giáo dục rất lớn đối
với thanh niên, học
sinh ngày nay

+ Hiện tượng này chứng tỏ thanh niên Việt
Nam đã và đang phát huy truyền thống Lá
lành đùm lá rách, tinh thần tương thân
tương ái, giúp đỡ lẫn nhau của cha ông xưa.
+ Hiện tượng Nguyễn Hữu Ân tiêu biểu
cho lối sống đẹp, tình yêu thương con người
của thanh niên ngày nay.

Bình luận

Đa số thanh niên Việt Nam có ý
thức tốt với việc làm của mình, có
hành vi ứng xử đúng đắn, có tấm
lòng nhân đạo, bao dung. Không
chỉ vì một số ít thanh niên có thái
độ và việc làm không hợp lí mà
đánh giá sai toàn bộ thanh niên.

II.

TÌM HIỂU ĐỀ VÀ LẬP DÀN Ý
B. Thân bài

Phê phán

Một vài hiện tượng tiêu cực
“lãng phí chiếc bánh thời gian”
vào những việc vô bổ, không
làm được gì cho bản thân, gia
đình, bạn bè, những người cần
được quan tâm, chia sẻ.

Kêu gọi

Thanh niên, học sinh ngày nay
hãy noi gương Nguyễn Hữu Ân
để thời gian của mình không
trôi đi vô ích.

C. Kết bài

Bày tỏ suy nghĩ
riêng của người
viết (khâm phục,
học tập theo tấm
gương tốt đó).

III. CÁCH LÀM BÀI
1. Nội dung
Giới thiệu vấn đề, đề bài đặt ra. Nêu rõ vấn
đề bàn luận trích dẫn ý kiến vào phần mở bài

Bình luận, mở rộng vấn đề: Phân tích những mặt
đúng của hiện tượng và phê phán những biể hiện
sai. Chỉ ra nguyên nhân, kết quả của hiện tượng đó

Bác bỏ những ý kiến sai lệch có liên quan
đến vấn đề bàn bạc

Nêu ý nghĩa, rút ra bài học nhận thức và
hạnh động

III. CÁCH LÀM BÀI
2. Hình thức

Diễn đạt chuẩn xác, mạch lạc, dùng yếu tố
biểu cảm phần nêu cảm nghĩ

Quy trình làm bài nghị luận về một hiện tượng
đời sống

Tìm hiểu đề, tìm ý

Lập dàn ý
Vận dung các thao tác lập luận như phân
tích, chứng minh, so sánh, bác bỏ, bình
luận…,

Viết bài dựa vào dàn ý

Kiểm
tra và
sửa
chữa

IV.

LUYỆN TẬP
1. BÀI TẬP 1 (SGK)
a. Nguyễn Ái Quốc bàn về hiện tượng:
- Sự lãng phí thời gian của thanh niên An Nam. Hiện tượng ấy diễn ra vào những năm đầu
thế kỉ XX. Với hoàn cảnh xã hội nước ta ngày nay, hiện tượng ấy vẫn còn.
- Nêu và phê phán hiện tượng: thanh niên, học sinh Việt Nam du học lãng phí thời gian
vào những việc vô bổ
- Chỉ ra nguyên nhân: Họ chưa xác định được lí tưởng sống đúng đắn, ngại khó, ngại khổ,
lười biếng hoặc chỉ sống vìe tiền bạc, vì lợi ích nhỏ hẹp
- Bàn bạc: Nêu một vài tấm gương thanh niên, sinh viên chăm học đạt địa vị cao, khi trở về
thì phục vụ cho nước nhà (giảng dạy ở các trường đại học hoặc làm việc ở các ngành kinh tế,
khoa học, kĩ thuật)

IV.

LUYỆN TẬP
1. BÀI TẬP 1 (SGK)

b. Nguyễn Ái Quốc đã dùng các thao tác lập luận:
- Phân tích: thanh niên du học, thanh niên trong
nước, lối sống của họ nguy hại cho đất nước
- So sánh: nêu hiện tuợng thanh niên, sinh viên Trung
Hoa du học chăm chỉ, cần cù.
- Bác bỏ: “Thế thì thanh niên chúng ta đang làm gì?
Nói ra thì buồn, buồn lắm: Họ không làm gì cả.”
d. Rút ra bài học:
- Xác định lí tưởng, cách sống;
- Mục đích, thái độ học tập đúng đắn.

c. Nghệ thụât diễn đạt của văn bản:
- Dùng từ ngữ giản dị, không hoa mĩ, nêu dẫn
chứng xác thực, cụ thể;
- Kết hợp nhuần nhuyễn các kiểu câu trần
thuật, câu hỏi (“Thế thì … gì?”), câu cảm thán
(“Hỡi … hồi sinh”!).

LUYỆN TẬP

IV.

2. BÀI TẬP 2 (SGK)
- Mở bài: Nêu hiện tượng, trích dẫn đề, nhận định chung.
- Thân bài:
+ Phân tích hiện tượng
+ Bình luận hiện tượng
o Đánh giá chung về hiện tượng
o Phê phán các biểu hiện chưa tốt
- Kết bài:
+ Bày tỏ suy nghĩ riêng của mình
+ Kêu gọi mọi người tránh xa các tệ nạn xã hội

Dựa vào dàn ý trên
hoàn thiện bài với đề:
Trình bày suy nghĩ
của anh chị về việc
nghiện facebook của
giới trẻ ngày nay

IV.

LUYỆN TẬP

Mỗi nhóm 1 đề thực hiện các yêu cầu sau:

- Nhóm 1: Vừa rồi cuối tháng 7 đêm diễn của BlackPink
tại Việt Nam được đông đảo giới trẻ ủng hộ. Nếu chỉ là
một fan hâm mộ bình thường thì không có gì đáng nói.
Ngày nay giới trẻ đang mải mê chạy theo xu hướng idol,
tôn thờ quá mức mà quên mất những người yêu thương,
gia đình đang ở bên cạnh.
Trình bày suy nghĩ của anh chị về thực trạng trên?

- Nhóm 2: Ngày nay giới trẻ mải đua theo
những trào lưu của các nước phát triển mà
quên mất những giá trị cổ kính, truyền thống
tại Việt Nam
Trình này quan điểm của anh/chị trước vấn đề
hội nhập của giới trẻ ngày nay?
- Nhóm 3: Có ý kiến cho rằng: Đa số các bạn trẻ
ngày nay sống thờ ơ, ích kỉ, vô cảm.
Hãy trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến trên

- Nhóm 4: Có ý kiến cho rằng: Các hasttag cộng đồng từng phủ sóng mạng xã hội như: Metoo về xâm hại tình dục,
challenge fortrans về môi trường, hoa hướng dương về bệnh nhân ung thư,…chỉ mang tính phong trào và ngắn hạn
Hãy trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến trên

Thầy cô cần full bài giảng liên hệ zalo:
0359374206